Datasets:

alexliap
/

high-quality-gr-text

text large_string	url large_string	language large_string	source large_string	token_count int64
ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗΣ ΚΕΝΩΝ Κυτταρικός Κύκλος – Μίτωση – Μείωση- Γενετικό Υλικό που προσδίδουν συσπείρωση και το Σε ένα προκαρυωτικό κύτταρο υπάρχει χρωμόσωμα. Αυτό το χρωμόσωμα αποτελείται από ένα μόριο DNA που βρίσκεται πακεταρισμένο με τη βοήθεια. Έτσι, ενώ έχει αρχικό μήκος τελικά αποκτά μήκος. Το μόριο αυτό του DNA βρίσκεται στο εσωτερικό της κυτταρικής σε σημείο. Κάποιοι προκαρυώτες διαθέτουν και άλλα μόρια DNA που ονομάζονται. Αυτά είναι DNA χωρίς να είναι χρωμοσωμικό. Τα έχουν πολύ μικρότερο σε ζεύγη βάσεων από το κυρίως μόριο DNA. Αυτά μπορούν να αυτόνομα και ανεξάρτητα από το. DNA του βακτήριο το οποίο μία μόνο φορά στη ζωή του βακτηρίου. Τα μπορούν να αντιγράφονται πολλές φορές στη ζωή του βακτηρίου και να υπάρχουν σε αντίγραφα εντός του βακτηριακού κυττάρου. Στο κυρίως μόριο DNA των βακτηρίων εδράζονται τα γονίδια που είναι αναγκαία για την ζωή του βακτηρίου. Στα εδράζονται στα βακτηριακά κύτταρα σε περιβάλλον με. Επίσης τα βακτήρια διαιρούνται με επιτρέποντας την κάθετη μεταφορά της πληροφορίας από γενεά σε γενεά. Τα αποτελούν πολύτιμα της γενετικής ποικιλότητας των βακτηρίων καθώς μπορούν να μεταφέρουν οριζόντια από σε κύτταρο ακόμη και διαφορετικού είδους . Τα χρωμοσώματα είναι ορατά μόνο κατά την διάρκεια της.. Στην αρχίζουν να αναδιπλώνονται σε θηλειές με αποτέλεσμα να κονταίνουν και να παχαίνουν. Στη της μίτωσης τα χρωμοσώματα έχουν επιτύχει την μήκος. Κάθε χρωμόσωμα ευκαρυωτικού οργανισμού αποτελείται από . αδελφές μετά την φάση της μεσόφασης του κυτταρικού κύκλου. Κάθε αποτελείται από μόριο DNA που ο ένας κλώνος του αποτελεί κλώνο του που υπήρχε στη φάση G1 του κυτταρικού κύκλου και στη φάση S. Ο έτερος κλώνος του μορίου DNA της μίας ενός χρωμοσώματος συντέθηκε εξ ολοκλήρου κατά την του DNA του ινιδίου χρωματίνης με καλούπι τον από τους δύο DNA του μορίου DNA που υπήρχε στο ινίδιο στη φάση . Σε κάθε διπλοειδή ευκαρυώτη υπάρχουν χρωμοσώματα. Τα χρωμοσώματα αυτά παρόλο που έχουν στις ίδιες γενετικές που ελέγχουν τις ίδιες , δεν έχουν συνήθως τα ίδια γονίδια. είναι οι διαφορετικές εκδοχές του ίδιου γενετικού . Το των χρωμοσωμάτων είναι χαρακτηριστική ιδιότητα των μελών ενός βιολογικού . Το πλήθος αυτό αποτελεί το γονιδίωμα του είδους. Κάποια είδη έχουν και μεγάλα χρωμοσώματα και κάποια άλλα είδη έχουν μικρά και πλήθους χρωμοσώματα. Υπάρχουν και είδη. Τα πρώτα είναι κατά κανόνα χαμηλότερης εξελικτικής βαθμίδας και διαθέτουν μία πλήρη σειρά από κάθε διαφορετικό χρωμόσωμα του είδους τους. Τα δεύτερα είναι τα ανώτερα φυτά και ζώα, τα οποία δημιουργούν γαμέτες και μέσω της γονιμοποίησης δημιουργούν το κύτταρο του νέου οργανισμού που ονομάζεται ζυγωτό. Το μέσω της μίτωσης θα δώσει όλα τα κύτταρα του νέου οργανισμού. Μία ειδική κατηγορία του νέου οργανισμού θα είναι σε θέση να υποστούν μία ειδική κυτταρική διαίρεση που ονομάζεται . Η οδηγεί τα σε γαμέτες. Στον άνθρωπο όπως και σε όλα τα θηλαστικά, τα άτομα του είδους μπορεί να είναι είτε είτε καθώς αναπαραγόμαστε με φυλετική αναπαραγωγή. Το άτομο στον άνθρωπο είναι το θηλυκό. Το άτομο στον άνθρωπο είναι το αρσενικό. Το θηλυκό άτομο έχει δύο φυλετικά χρωμοσώματα . Το αρσενικό άτομο έχει ένα και ένα φυλετικό χρωμόσωμα, το Χ είναι από το Υ. Η του φυλετικού χρωμοσώματος προσδιορίζει το θηλυκό φύλο. Όλα τα υπόλοιπα ενός ατόμου που ανήκει σε είδος που αναπαράγεται αμφιγονικά, ονομάζονται χρωμοσώματα. Με τον όρο ορίζουμε την κατά διάταξη των χρωμοσωμάτων ενός κυττάρου που διαιρείται ενός οργανισμού, είτε είτε . Υπάρχουν οι εξής χρήσεις ενός . α. Προσδιορισμός του που ανήκει το άτομο του οποίου δημιουργήσαμε τον καρυότυπο. β. Προσδιορισμός του του ατόμου του οποίου παρατηρούμε τον καρυότυπο. γ. Διάγνωση στο άτομο του οποίου δημιουργήσαμε τον καρυότυπο. Αυτές μπορεί να είναι είτε είτε μεγάλης έκτασης (>10.000 ζ.β.) . Τα προκαρυωτικά κύτταρα διαφέρουν από τα ευκαρυωτικά επειδή δεν διαθέτουν . Μεταξύ αυτών είναι ο , τα και οι (οι τελευταίοι μόνο σε μερικά κύτταρα από το σύνολο των ευκαρυωτών). Τα και οι είναι οργανίδια με διπλή μεμβράνη. Τα είναι μικρότερου μεγέθους από τους . Ωστόσο τόσο τα μεν όσο και οι δε, διαθέτουν δικό τους , η μορφή του οποίου είναι μη , , . Επίσης διαθέτουν δικά τους στα οποία πραγματοποιείται η πρωτεϊνοσύνθεση ορισμένων από τις πρωτεΐνες του κάθε οργανιδίου και συγκεκριμένα μόνο εκείνων που κωδικοποιούνται από του δικού τους DNA. Οι πρωτεΐνες αυτές μετέχουν στις λειτουργίες του κάθε οργανιδίου, δηλαδή στην και τη αντιστοίχως. Για το λόγο αυτό τα οργανίδια αυτά ονομάζονται . Σε αυτά εκτελείται για το DNA τους και ειδικότερα για τα γονίδιά τους το σύνολο του . Δηλαδή , , . Σε κάθε κύτταρο υπάρχει ένα πλήθος από οργανίδια που εξαρτάται από τον ιστό στον οποίο ανήκει το κύτταρο αυτό. Τα οργανίδια αυτόνομα (κυρίως στη φάση , του ), ενώ αντιγράφουν το τους ανεξάρτητα από το του πυρήνα που αντιγράφεται μόνο μία φορά στη του κατά τη του κυτταρικού κύκλου. Σε κάθε οργανίδιο υπάρχουν μερικά μόρια DNA του στον άνθρωπο είναι έως . Τα οργανίδια αυτά είναι προέλευσης καθώς οι γαμέτες αν και φέρουν τέτοια οργανίδια (τουλάχιστον οι αρσενικοί γαμέτες των θηλαστικών) εντούτοις δεν τα εισάγουν στο κατά την γονιμοποίηση, έτσι το φέρει μόνο τα οργανίδια από την πλευρά του . Πάντως μία ασθένεια οφειλόμενη σε δυσλειτουργία των ή των (για τα φυτά) δεν αποκλείεται να οφείλεται σε DNA και όχι στο του οργανιδίου. Με τον όρο ορίζεται το των γενετικών πληροφοριών ενός οργανισμού. Το του γονιδιώματος είναι παρ’ όλα αυτά η ποσότητα του DNA σε ένα χρωμοσωμάτων του εκάστοτε βιολογικού είδους. Το μέγεθος του διαφέρει το είδος και δεν παρουσιάζεται κάποια συσχέτιση μεταξύ μεγέθους και πλήθους ανά γονιδίωμα. Ωστόσο παρατηρείται η εξής συσχέτιση: όσο αυξάνεται η ενός είδους, τόσο μεγαλύτερο είναι το γονιδίωμά του σε ζ.β. έναντι ενός άλλου είδους που ανήκει σε χαμηλότερη εξελικτική . Το γονιδίωμα ενός είδους αποτελείται από περιοχές που συνιστούν και περιοχές μη . Ένα είναι ένας παράγοντας που αποτελείται από ένα πλήθος του DNA ( ή του RNA των RNA ιών) και καθορίζει ένα χαρακτήρα. Κάθε γονίδιο καταλαμβάνει μία ορισμένη θέση ( ) πάνω σε ένα χρωμόσωμα. Σε ένα τυπικό ευκαρυωτικό κύτταρο ανωτέρου ή το γονιδίωμα του περιλαμβάνει χιλιάδες . Ο ολικός αριθμός των ενός είδους είναι ανάλογος της του είδους. Για παράδειγμα το βακτήριο έχει περίπου γονίδια, το έντομο D. melanogaster έχει περίπου 14.000 και η ελιά διαθέτει περίπου 45.000 ενώ ο άνθρωπος δεν ξεπερνάει τις 25.000 γονίδια. Ένα γονίδιο αποτελείται από μία νουκλεοτιδικών . πάνω σε ένα DNA (ή RNA για τους RNA ). Υπάρχουν διαφορετικές εκδοχές σχεδόν κάθε. Οι εκδοχές αυτές έχουν σχεδόν την αλληλουχία αλλά διαφέρουν μόλις σε ή σε πολύ αζωτούχων βάσεων. Αυτές οι διαφορετικές των γονιδίων ονομάζονται. Έτσι ένας. τόπος ενός αποτελεί συνήθως τη θέση ενός που ελέγχει ένα. όμως το γονίδιο αυτό μπορεί να απαντάται σε περισσότερες από μία. εκδοχές. Ο κάθε διαφορετικός καθορίζει διαφορετικό χαρακτηριστικό αυτού του που ελέγχεται από αυτόν τον… .. Ένα άτομο ή κύτταρο φέρει μόνο για κάθε. του. Ένα διπλοειδές άτομο φέρει δύο στον ίδιο των του. Έτσι κάθε διπλοειδές άτομο/κύτταρο μπορεί να φέρει δύο ή δύο αλληλόμορφα ενός ορισμένου . Τέλος, σε έναν πληθυσμό ατόμων του ίδιου είδους μπορεί να υπάρχουν ακόμη και εκατοντάδες διαφορετικά για έναν ορισμένο γενετικό τόπο. Τα αλληλόμορφα αυτά ονομάζονται πολλαπλά αλληλόμορφα. Κατά την διαδικασία της ένας πυρήνας διαιρείται. φορές παράγοντας απλοειδή κύτταρα που ονομάζονται. Το DNA των χρωμοσωμάτων πριν από την 1 η διαίρεση, έτσι κάθε αποτελείται από αδελφές. Όμως το DNA δεν ξανά. Επομένως ο διαχωρισμός κατά την. διαίρεση οδηγεί στη δημιουργία κυττάρων των γαμετών. \| \| Αριθμός κυττάρων \| Αριθμός χρωμοσωμάτων \| \|---\|---\|---\| \| Πριν την έναρξη της . \| . \| . \| \| Στο τέλος της 1ης διαίρεσης \| . \| . \| \| Στο τέλος της 2ης διαίρεσης \| . \| . \| Η διαδικασία της εκτός από την ελάττωση της πλοειδίας οδηγεί και σε γενετική . Αυτό γίνεται εφικτό με δύο τρόπους: α. Τυχαία διευθέτηση των χρωμοσωμάτων κατά την Ι. β. κατά την Ι. Για τον άνθρωπο υπάρχουν > 8 εκατομμύρια συνδυασμοί ανά γονέα ως προς την περίπτωση α. Αυτό είναι δυνατό καθώς ο άνθρωπος διαθέτει 23 ζεύγη ομόλογων χρωμοσωμάτων. Για κάθε υπάρχουν 2 πιθανές τοποθετήσεις στο του κυττάρου κατά την μείωση Ι. Επιπλέον όπως απέδειξε ο G. Mendel με τον 2 ο νόμο του, η τοποθέτηση του κάθε ζευγαριού είναι τυχαία μεν και ανεξάρτητη δε από τις τοποθετήσεις των υπόλοιπων ζευγών . Με αυτόν τον τρόπο σε κάθε γαμέτη ενός ατόμου υπάρχει τυχαίος συνδυασμός μητρικών και πατρικών χρωμοσωμάτων του. Κατά το φαινόμενο του που λαμβάνει χώρα στην Ι, γίνεται ανταλλαγή χρωμοσωμικών τμημάτων μεταξύ μη . ομόλογων χρωμοσωμάτων. Έτσι προκύπτουν χρωματίδες που ανήκουν στο ίδιο χρωμόσωμα και δεν είναι πανομοιότυπες καθώς η μία είναι αυτή που δεν συμμετείχε στο φαινόμενο και παραμένει ίδια με το μητρικής ή πατρικής προέλευσης ινίδιο χρωματίνης από το οποίο προήλθε με . Η άλλη όμως χρωματίδα του ίδιου χρωμοσώματος που συμμετείχε στο φαινόμενο φέρει ένα τμήμα από το ομόλογο χρωμόσωμα του άλλου γονέα. Έτσι γίνεται συνδυασμός διαφορετικών γονιδίων στο ίδιο χρωμόσωμα. Η ύπαρξη του αυξάνει πάρα πολύ το πλήθος των πιθανών συνδυασμών αλληλομόρφων γονιδίων που μπορεί να φέρει ένας γαμέτης. Τέλος, η γενετική αυξάνεται χάρη στην γονιμοποίηση καθώς οποιοσδήποτε γαμέτης του ενός γονέα μπορεί να γονιμοποιήσει οποιοδήποτε γαμέτη του άλλου γονέα. Η αποτελεί τη βάση της δια της .	https://nikimargariti.files.wordpress.com/2022/02/ce95cf81cf89cf84ceb7cf83ceb5ceb9cf82-cf83cf85cebccf80cebbceb7cf81cf89cf83ceb5ceb9cf82-cebaceb5cebdcf89cebd-cebaceb5cf86ceb1cebbceb1ceb9cebf-1.pdf	ell_Grek	finepdfs_el	8,014
ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΝΕΟΛΑΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2020 Μάθημα: ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ (22) Ημερομηνία: Τετάρτη, 10 Ιουνίου 2020 Ώρα εξέτασης: 8:00 - 11:30 Επιτρεπόμενη διάρκεια εξέτασης: 3.5 ώρες (210ʹ λεπτά) Το εξεταστικό δοκίμιο αποτελείται από έξι (6) σελίδες Α4 και περιλαμβάνει δύο (2) ασκήσεις σε φύλλα σχεδίασης Α3 ΟΔΗΓΙΕΣ 1. Να συμπληρώσετε τα στοιχεία σας με μπλε μελάνι στο εξώφυλλο (έντυπο χαρτονάκι Α4) καθώς και στα δύο φύλλα σχεδίασης μεγέθους Α3. 2. Να λύσετε και τις δύο ασκήσεις (Μέρος Α και Μέρος Β) με τη σειρά που επιθυμείτε, την κάθε μία στο αντίστοιχο φύλλο σχεδίασης μεγέθους Α3. 3. Οι λύσεις των ασκήσεων να σχεδιαστούν στην ίδια όψη του φύλλου σχεδίασης, όπου θα αναγράφονται και τα στοιχεία σας. 4. Να παραδώσετε ταυτόχρονα το εξώφυλλο (έντυπο χαρτονάκι Α4) και τα δύο φύλλα σχεδίασης, είτε λύσετε όλα τα θέματα είτε όχι. 5. Με ευθύνη των επιτηρητών, στην παρουσία του μαθητή που παραδίδει, να γίνουν τα πιο κάτω: Ι. Το εξώφυλλο να επικαλύπτει τα δύο (2) φύλλα σχεδίασης και όλα μαζί να συνδεθούν με κορδονάκι. ΙΙ. Στο τέλος, να επικολληθούν οι τρεις (3) αυτοκόλλητες ετικέτες για επικάλυψη των στοιχείων του εξεταζομένου. ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Δίνονται: α) η Πρόσοψη και η (δεξιά) Πλάγια όψη μικρής οικοδομής, που αποτελείται από δύο όγκους στο ισόγειο και έναν ως όροφο. Επίσης δίνονται η Κάτοψη Ισογείου και η Κάτοψη της Οροφής. Ανάμεσα στους ισόγειους όγκους υπάρχει διαμπερές άνοιγμα (σελ.4). β) η κάτοψη ισογείου της οικοδομής, τοποθετημένη υπό κλίση 45° ως προς τη γραμμή εδάφους, χωρίς διαστάσεις. Στην κάτοψη φαίνεται με διακεκομμένη ο χώρος του ορόφου (σελ. 5). γ) ηκάτοψηαυτή, σχεδιασμένη απλοποιημέναστο φύλλο σχεδίασης Α3, όπου και θα Το τελικό σας σχέδιο επιτρέπεται να επικαλύψει την κάτοψη αυτή επιλυθεί η άσκηση. ( Ζητούνται: Ι. Να σχεδιάσετε σε προοπτική προβολή την οικοδομή,με την πρόσοψη στα αριστερά, αν θεωρηθεί ότι: * Το σημείο Κ της κάτοψης εφάπτεται στη γραμμή εδάφους. * Στο σημείο Οʹ φαίνεται η θέση παρατηρητή, που απέχει από τον πίνακα προβολής (τη γραμμή εδάφους) 19 μέτρα, δηλ. ο οπτικός άξονας ΟʹΚ = 19 μέτρα (σελ.5). * Ο παρατηρητής παρατηρεί το κτήριο από ύψος 1.80 μέτρα. Να χρησιμοποιηθούν δύο σημεία φυγής. Οι αναγραφόμενες διαστάσεις δίνονται σε μέτρα. Κλίμακα σχεδίασης 1: 100 (Μονάδες 30) ΙΙ. Να τοποθετήσετε τουλάχιστον τρία (3) επιπλέον οικοδομικά στοιχείατης δικής σας επιλογής στην πιο πάνω οικοδομή, όπως ανοίγματα (πόρτα-παράθυρο), στέγαστρο, καπνοδόχο, προεξοχή, προέκταση ( πχ δωμάτιο/α, όροφο, γκαράζ ή άλλους χώρους), τοιχοποιία (επίχρισμα, διακοσμητική λιθοδομή), πλακόστρωτο, διάδρομο, ανθώνες κ.ά, ώστε να εμπλουτιστεί αισθητικά και λειτουργικά η οικοδομή και ο περιβάλλων χώρος. ). Να αποδώσετε τη σύνθεση με χρώματα της επιλογής σας (χρωματιστά μολύβια, νερομπογιά, μολύβια ακουαρέλας κ.λπ.). Να αποδώσετε τη φωτοσκίαση πάνω στο κτήριο, με κατεύθυνση φωτός δικής σας επιλογής. (Μονάδες 30) Τέλος Μέρους Α ΜΕΡΟΣ Β ΕΛΕΥΘΕΡΟ ΣΧΕΔΙΟ Στην τελευταία σελίδα, σας δίνεται η φωτογραφία μίας Νεκρής Φύσης (σύνθεση τριών αντικειμένων). Στην κενή σελίδα Α3, να αντιγράψετε σε μεγέθυνση τη σύνθεση αυτή, σχεδιάζοντας με ελεύθερο χέρι όλα τα αντικείμενα και το φόντο τους. Πάνω στη φωτογραφία να μη σχεδιάσετε τίποτε. Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε μολύβια από ΗΒ μέχρι 4Β. Το χαρτί σχεδίασης δυνατόν να τοποθετηθεί οριζόντια ή κάθετα. Η σύνθεσή σας θα αξιολογηθεί ως προς τα ακόλουθα: 1. καλή Τοποθέτηση στον σχεδιαστικό χώρο 2. ορθές Αναλογίες και κλίσεις 3. Τονική διαβάθμιση, Φωτοσκίαση, απόδοση του Όγκου 4. απόδοση του φόντου και του βάθους/Χώρου 5. απόδοση της Υφής (Μονάδες 40) ΤΕΛΟΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟΥ ΔΟΚΙΜΙΟΥ	https://archeia.moec.gov.cy/mc/315/2020_06_10_22_themata.pdf	ell_Grek	finepdfs_el	3,480
Εσωτερικός κανονισμός λειτουργίας σχολικής μονάδας 10/θ 6 Ολοήμερο Δημοτικό Σχολείο Λιβαδειάς ο 10/θ 6 ο Ολοήμερο Δημοτικό Σχολείο Λιβαδειάς Εσωτερικός κανονισμός λειτουργίας σχολικής μονάδας Λιβαδειά 2015 - 16 Έκδοση 1η Αγαπητοί γονείς και μαθητές, Με την έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς σας καλωσορίζουμε στο σχολείο μας. Ευχόμαστε θερμά, σε όλους υγεία και στους μαθητές μας δημιουργικό ενδιαφέρον στις καθημερινές σχολικές δραστηριότητές τους. Το σχολείο είναι ο χώρος όπου οι μαθητές περνούν πολλές ώρες, μαθαίνουν, δημιουργούν, συνεργάζονται, παίζουν, χαίρονται αλλά αντιμετωπίζουν και δυσκολίες. Οι κανόνες έχουν σκοπό να δημιουργήσουν τις προϋποθέσεις ώστε η πρόοδος των μαθητών να πραγματοποιείται αποτελεσματικότερα. Το σχολείο θα πρέπει να λειτουργεί ως μια κοινότητα αγωγής. Κοινός στόχος όλων των μετεχόντων στη σχολική κοινότητα είναι όχι μόνο η πρόοδος των μαθητών, αλλά κι η υιοθέτηση σημαντικών αξιών, όπως η συνεργασία κι η αλληλεγγύη, ο αμοιβαίος σεβασμός, η αποδοχή της ιδιαιτερότητας του «άλλου», η ενσυναίσθηση, ο σεβασμός όλων σε κοινούς συμφωνημένους κανόνες, η περιβαλλοντική συνείδηση, η αγωγή υγείας κ.λ.π. Για να λειτουργήσει το σχολείο μας ομαλά και αποδοτικά θα πρέπει όλα τα μέλη της σχολικής κοινότητας (μαθητές, εκπαιδευτικοί, γονείς) να γνωρίζουν τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις τους. Η τήρηση του Κανονισμού Λειτουργίας του σχολείου μας, που ενέκριναν όλα τα μέλη του Συλλόγου Διδασκόντων, θα βοηθήσει ώστε το έργο και οι στόχοι που θέτουμε κάθε φορά ως εκπαιδευτικοί να πραγματοποιηθούν σε πολύ μεγάλο βαθμό χωρίς προβλήματα κατά τη διάρκεια της σχολικής χρονιάς. Ο διευθυντής του σχολείου Καλπύρης Ιωάννης Γονείς - Κηδεμόνες Φυσικοί κηδεμόνες του μαθητή είναι ο πατέρας και η μητέρα του, εφόσον κατοικούν στην ίδια πόλη που βρίσκεται το σχολείο. Διαφορετικά, θα πρέπει να ορίσουν οι ίδιοι με έγγραφη δήλωση τον κηδεμόνα του μαθητή. Οι γονείς- κηδεμόνες εγγράφουν το μαθητή στο σχολείο, επικοινωνούν συχνά με το διευθυντή και με τους εκπαιδευτικούς της τάξης, παρακολουθούν με ενδιαφέρον τη φοίτηση, το ήθος και τη σχολική επίδοση και ενημερώνουν υπεύθυνα το σχολείο για όλα τα ζητήματα τα οποία σχετίζονται με το μαθητή και επηρεάζουν τη συμπεριφορά του στο σχολείο. Ιδιαίτερα πρέπει γνωστοποιούν στο δάσκαλο της τάξης και στο διευθυντή κάθε ιδιαιτερότητα που αφορά τη σωματική και ψυχική υγεία του μαθητή. Οι γονείς-κηδεμόνες δικαιούνται να έχουν πλήρη και υπεύθυνη ενημέρωση για το παιδί τους και για αυτό ενημερώνονται τακτικά για την πρόοδο και συμπεριφορά του παιδιού τους από το δάσκαλο της τάξης. Για το λόγο αυτό ο εκπαιδευτικός ορίζει ημερομηνία κι ώρα τακτικής συνάντησης κι επικοινωνίας. Για οποιοδήποτε παιδαγωγικό ή διδακτικό θέμα αλληλοενημέρωσης γονέων και εκπαιδευτικών, πραγματοποιείται ανάλογη συνάντηση, σε χρόνο μη διδακτικής εργασίας. Για οποιαδήποτε έκτακτη περίπτωση οι γονείς επικοινωνούν τηλεφωνικά με το σχολείο και κανονίζουν ραντεβού με τη Διεύθυνση Οι γονείς οφείλουν να προσέρχονται στο σχολείο στις παρακάτω περιπτώσεις: - Μια φορά το μήνα για να πληροφορούνται την πρόοδο και τη διαγωγή των μαθητών. - Όσες φορές κληθούν εκτάκτως από τον δ/ντή ή τον εκπαιδευτικό της τάξης - Στο τέλος κάθε τριμήνου για τη βαθμολογία. Επισημαίνεται ότι σε περίπτωση αδυναμίας προσέλευσης, οι έλεγχοι θα δίνονται μετά από τηλεφωνική επικοινωνία του γονέα - κηδεμόνα με τον εκπαιδευτικό της τάξης. - Στις πολιτιστικές εκδηλώσεις του Σχολείου - Στις ειδικές συγκεντρώσεις Γονέων και Κηδεμόνων - Στο τέλος κάθε διδακτικού έτους για τους τίτλους προόδου – σπουδών Κάθε φορά που δημιουργείται ένα θέμα το οποίο σχετίζεται με ένα συγκεκριμένο μαθητή και πρόκειται να απασχολήσει το σχολείο, ο πρώτος που ενημερώνεται είναι ο γονέας - κηδεμόνας, ο οποίος με τη σειρά του θα πρέπει να συνεργαστεί με το σχολείο. Για τη συμμετοχή του μαθητή σε ορισμένες σχολικές εκδηλώσεις είναι απαραίτητο να υπάρχει έγκριση του κηδεμόνα, όπως ορίζεται από την κείμενη νομοθεσία. Επίσης το σχολείο μπορεί να ζητήσει τη γνώμη ή την έγκριση του Γονέα - Κηδεμόνα για κάποιες άλλες εκδηλώσεις, για τις οποίες δεν υπάρχει σχετική πρόβλεψη. Αυτή η συνεργασία εμπεριέχει σημαντική ευθύνη και πρέπει να γίνεται με προσοχή. Οι γονείς-κηδεμόνες οφείλουν να διαβάζουν προσεκτικά όλες τις ανακοινώσεις που μεταφέρουν οι μαθητές στο σπίτι ή αναρτώνται στην κεντρική είσοδο του σχολικού κτιρίου ή στην ενημερωμένη ιστοσελίδα του σχολείου (http:www.6dimlivad.blogspot.gr). Κανένας ενήλικας δεν έχει δικαίωμα να επιπλήττει ή να τιμωρεί ή να νουθετεί παιδί στο χώρο του σχολείου. Για οποιοδήποτε θέμα προκύπτει ενημερώνουν το δάσκαλο της τάξης ή το διευθυντή οι οποίοι και θα διευθετήσουν το θέμα. Κανείς ανήλικος ή ενήλικος δεν έχει δικαίωμα να βρίσκεται στο κτίριο ή στο προαύλιο του σχολείου χωρίς να έχει πάρει άδεια (με εξαίρεση την περίπτωση επείγουσας πρωινής ενημέρωσης εκπαιδευτικού από γονέα για κάποιο έκτακτο γεγονός). Οι γονείς - κηδεμόνες που συνοδεύουν τα παιδιά τους στο σχολείο το πρωί, αφού βεβαιωθούν ότι αυτά εισήλθαν στο προαύλιο, αποχωρούν. Η επίσκεψη και η παραμονή των γονέων στις αίθουσες, την ώρα του μαθήματος δεν επιτρέπεται. Οι γονείς εισέρχονται στο σχολείο μόνο κατά τις προγραμματισμένες ώρες συναντήσεων με τους εκπαιδευτικούς των τάξεων και μετά από άδεια του Διευθυντή. Ο Σύλλογος Γονέων και Κηδεμόνων αποτελεί τη συλλογική έκφραση της άποψης των γονέων και κηδεμόνων των μαθητών. Το σχολείο χρειάζεται και επιδιώκει τη συνεργασία του Συλλόγου για την προαγωγή του σχολικού έργου. Απουσίες μαθητών/τριών Σε περίπτωση απουσίας μαθητή από το σχολείο θα πρέπει να ενημερώνεται τηλεφωνικά και έγκαιρα το σχολείο, όπως επίσης και το σχολείο επικοινωνεί με την οικογένεια ιδιαίτερα σε περίπτωση μακρόχρονης ή επαναλαμβανόμενης απουσίας. Ειδικότερα, σε περίπτωση απουσίας άνω των 4 ημερών εκτός από την τηλεφωνική ενημέρωση ο γονέας/κηδεμόνας θα πρέπει να προσέρχεται στο σχολείο και είτε να υπογράφει σχετική υπεύθυνη δήλωση, είτε να προσκομίζει ιατρική γνωμάτευση με την οποία να δικαιολογεί τις ημέρες απουσίας του μαθητή από το σχολείο. Το τηλέφωνο του σχολείου είναι στη διάθεσή σας (22610 24273) για οποιαδήποτε ενημέρωση. Παρακαλούμε βεβαιωθείτε ότι οι δάσκαλοι έχουν τα σωστά τηλέφωνά σας. Διαζύγιο - διάσταση γονέων Σε περίπτωση διαζυγίου ή διάστασης των γονέων θα πρέπει ο γονέας που έχει αναλάβει την κηδεμονία ή την επιμέλεια του παιδιού να προσκομίσει στο σχολείο τη σχετική απόφαση του δικαστηρίου. Μαθητές Το σχολείο αποτελεί το φυσικό χώρο αγωγής και μάθησης, γιατί ακριβώς εξασφαλίζει τις προϋποθέσεις συγκεκριμένης κι οργανωμένης προσπάθειας για την επίτευξη των στόχων της αγωγής. Γι' αυτό πρέπει η συμμετοχή των μαθητών να είναι τακτική, ενεργός και συστηματική. Η ελλιπής φοίτηση των μαθητών, υπονομεύει το σχολικό έργο και δυσχεραίνει την πρόοδο τους. - Η φοίτηση των μαθητών, σύμφωνα με την ισχύουσα Νομοθεσία, είναι υποχρεωτική. - Οι μαθητές τηρούν το ωράριο του καθημερινού προγράμματος – ιδίως τηρούν την ώρα έναρξης των μαθημάτων και κάθε άλλης σχολικής εκδήλωσης (πρωινή προσευχή, εορταστικές εκδηλώσεις, εκπαιδευτικές εξορμήσεις, εκδρομές κ.ά.). - Η απουσία από τα μαθήματα δικαιολογείται μόνον όταν συντρέχει σοβαρός λόγος (ασθένεια, έκτακτα οικογενειακά γεγονότα κ.ά.). - Σε περίπτωση που κάποιος γονέας χρειαστεί, για ειδικό λόγο, να πάρει το παιδί του πριν τη λήξη των μαθημάτων, χρειάζεται να ενημερώσει εγκαίρως τον εκπαιδευτικό της τάξης και να υπογράψει σχετική υπεύθυνη δήλωση. Κανένας μαθητής δεν αποχωρεί από το σχολείο χωρίς συνοδεία. - Για τη συμμετοχή των μαθητών στο μάθημα της Φυσικής Αγωγής, καθώς και τις αθλητικές δραστηριότητες του σχολείου, είναι απαραίτητη η συμπλήρωση Ατομικού Δελτίου Υγείας (Α.Δ.Υ.Μ.) για τους μαθητές των Α΄ και Δ΄ τάξεων και θα πρέπει να προσκομίζεται έγκαιρα, εντός των χρονικών ορίων που ορίζονται από το Σύλλογο Διδασκόντων. Άφιξη στο σχολείο - Η άφιξη των μαθητών το πρωί γίνεται από τις 7.55 ως 8.10 από την είσοδο του σχολείου επί της οδού Σκούρτων. - Η έγκαιρη προσέλευση βοηθά στην εύρυθμη λειτουργία του σχολείου. Σε περίπτωση που κάποιος μαθητής καθυστερήσει δικαιολογημένα έρχεται στο σχολείο συνοδευόμενος από τον κηδεμόνα του. Σε περίπτωση που η αργοπορία γίνεται κατ' εξακολούθηση, ο μαθητής θα παραμένει στο γραφείο του Διευθυντή το πρώτο διδακτικό δίωρο. - Ο Διευθυντής είναι υποχρεωμένος για την ασφάλεια των παιδιών να διατηρεί τις θύρες εισόδου και εξόδου του σχολείου κλειστές καθ' όλη τη διάρκεια λειτουργίας του σχολείου. Η κεντρική είσοδος θα κλείνει στις 8:20. Προσευχή Πριν από την έναρξη των μαθημάτων πραγματοποιείται κοινή προσευχή των μαθητών και του διδακτικού προσωπικού στο προαύλιο του σχολείου με ευθύνη των εκπαιδευτικών που εφημερεύουν. Αλλόθρησκοι και ετερόδοξοι μαθητές έχουν δικαίωμα να μη μετέχουν στην πρωινή προσευχή, οφείλουν όμως να βρίσκονται στο χώρο του σχολείου όσο αυτή διαρκεί και να σέβονται την ιερότητα της στιγμής. Αποχώρηση από το σχολείο Οι μαθητές δε φεύγουν σε καμία περίπτωση πριν από τη λήξη των μαθημάτων χωρίς άδεια. Αν παρουσιαστεί ανάγκη αναχώρησης κατά τη διάρκεια του σχολικού ωραρίου (π.χ. ασθένεια) γίνεται πάντοτε με τη συνοδεία γονέα ή κηδεμόνα και φυσικά, αφού ενημερωθεί γι'αυτό ο εκπαιδευτικός της τάξης ή ο διευθυντής και αφού ο κηδεμόνας υπογράψει τη σχετική υπεύθυνη δήλωση. Η ευθύνη για την ασφάλεια των παιδιών μετά το ωράριο λειτουργίας ανήκει αποκλειστικά στο γονέα ή κηδεμόνα. Οι γονείς-κηδεμόνες είναι υποχρεωμένοι να γνωρίζουν το ωράριο των παιδιών τους και να ενημερώνονται από τις ανακοινώσεις του σχολείου. Οι μαθητές που συνοδεύονται καθημερινά κατά την αναχώρησή τους δε φεύγουν ποτέ από το σχολείο ασυνόδευτοι αν ο κηδεμόνας τους κάποια μέρα καθυστερήσει. Σε κάθε περίπτωση αργοπορίας οι μαθητές θα παραμένουν στο χώρο του Ολοήμερου τμήματος και από εκεί θα γίνεται η παραλαβή τους από τους γονείς – κηδεμόνες. Σε καμία περίπτωση δεν παραμένουν τα παιδιά μόνα τους στο προαύλιο. Οι ενήλικοι που συνοδεύουν τους μαθητές κατά την αποχώρησή τους, θα πρέπει να προσέρχονται έγκαιρα για την παραλαβή τους, ενώ τους περιμένουν έξω από τις εισόδους του σχολείου. Κάθε καθυστέρηση δημιουργεί κινδύνους για την ασφάλεια των μαθητών που ολοκληρώνουν το πρόγραμμά τους, αλλά και για όσους συνεχίζουν το μάθημα. Η αναχώρηση των μαθητών από το σχολείο γίνεται ως εξής: Όλοι οι μαθητές αναχωρούν από την έξοδο επί της οδού Σκούρτων στις κάτωθι ώρες: Στο τέλος του πενταώρου στις 12:25 για τις Α΄ και Β΄ τάξεις Στο τέλος του εξαώρου στις 13: 15 για τις Γ΄, Δ΄, Ε΄ και ΣΤ΄ τάξεις Στο τέλος του επταώρου στις 14:00 για τις Ε΄ και ΣΤ΄΄ τάξεις Στις 15.30 ή στις 4.15 για όσους μαθητές είναι εγγεγραμμένοι στο Ολοήμερο Πρόγραμμα και οι γονείς-κηδεμόνες τους έχουν δηλώσει εξ αρχής την ακριβή ώρα αναχώρησής τους από το σχολείο. Διάλειμμα Κατά τη διάρκεια του διαλείμματος οι μαθητές βγαίνουν στο προαύλιο, στο χώρο που έχει καθοριστεί για κάθε τάξη. Ο κάθε εκπαιδευτικός θα πρέπει να φροντίζει για τον αερισμό και την καθαριότητα της τάξης του. Δεν επιτρέπεται η παραμονή των μαθητών στις αίθουσες ή στους διαδρόμους του σχολείου. Σε περίπτωση κακοκαιρίας ορίζεται από τους δασκάλους ο χώρος παραμονής των μαθητών. Κανένας και για κανένα λόγο δε μένει μέσα στην αίθουσα μόνος του. Το διάλειμμα είναι χρόνος παιχνιδιού κι ανάπτυξης κοινωνικών σχέσεων, αλλά και χρόνος ικανοποίησης σωματικών αναγκών. Οι μαθητές παίζουν χωρίς να τσακώνονται και για οποιοδήποτε πρόβλημα που πιθανόν αντιμετωπίσουν απευθύνονται στους εφημερεύοντες δασκάλους που βρίσκονται στο προαύλιο. Μόλις χτυπήσει το κουδούνι για μάθημα προσέρχονται γρήγορα στην αίθουσα χωρίς να τρέχουν ή να σπρώχνονται (ή παραμένουν σε γραμμές στο προαύλιο σε περίπτωση που έχουν Γυμναστική). Για οποιοδήποτε θέμα, παιδαγωγικό, διδακτικό ή διοικητικό, απευθύνονται στον ανάλογο εκπαιδευτικό της τάξης ή της ειδικότητας. Σε περίπτωση που παρίσταται ανάγκη, απευθύνονται στο διευθυντή του σχολείου. Επισκέψεις – γιορτές Αποτελούν μέρος της σχολικής ζωής και βοηθούν στην αποτελεσματική πραγματοποίηση του σχολικού έργου, γι αυτό οι μαθητές απουσιάζουν από αυτές μόνο αν έχουν σοβαρό λόγο. Η συμπεριφορά τους κι οι υποχρεώσεις τους είναι ανάλογες κατά τη διάρκεια των εκδηλώσεων, όπως και στο σχολικό πρόγραμμα. Σε περίπτωση επίσκεψης τηρείται το σχολικό ωράριο, ενώ σε περίπτωση γιορτής το ωράριο διαμορφώνεται. Για παράδειγμα στις Εθνικές γιορτές ορίζουμε τη διάρκεια της γιορτής και δε λειτουργεί το Ολοήμερο. Η συμμετοχή στις παρελάσεις είναι υποχρεωτική και όχι προαιρετική, σε περίπτωση κωλύματος θα πρέπει να ενημερώνεται ο διευθυντής από τον γονέα - κηδεμόνα. Εξωσχολικά υλικά Οι μαθητές δεν επιτρέπεται να φέρνουν στο σχολείο αντικείμενα πολύτιμα ή επικίνδυνα, καθώς και ηλεκτρονικά παιχνίδια. Η χρήση και κατοχή κινητών τηλεφώνων, με βάση σχετική νομοθεσία, δεν επιτρέπεται για τους μαθητές. Κάθε κινητό που εντοπίζεται θα παρακρατείται από τη Δ/νση και θα παραδίδεται στον κηδεμόνα του μαθητή. Υποχρεώσεις μαθητών Μετά το τέλος της προσευχής ή με τη λήξη των διαλειμμάτων οι μαθητές κατευθύνονται προς τις τάξεις χωρίς τρέξιμο, βιασύνη, συνωστισμό. Η προστασία του σχολικού κτιρίου και της περιουσίας του είναι υπόθεση όλων μας. Οι μαθητές οφείλουν να προσέχουν τα έπιπλα και τις εγκαταστάσεις του σχολείου. Κάθε καταστροφή θα αποζημιώνεται από τους γονείς – κηδεμόνες μια και ασχημίζει - υποβαθμίζει τον χώρο στον οποίο λειτουργούν πολλές ώρες την ημέρα. Μαθητές που κατ' εξακολούθηση προκαλούν ζημιές και δε συμμορφώνονται με τους κανονισμούς σωστής συμπεριφοράς θα υποστούν πειθαρχικές ποινές. Τα δικαιώματα των μαθητών Κάθε μαθητής δικαιούται: Να απολαμβάνει το σεβασμό των εκπαιδευτικών και των συμμαθητών του τόσο κατά την ώρα του μαθήματος στην τάξη, όσο και κατά το χρόνο εκτός τάξης (διαλείμματα, μετακίνηση με τα σχολικά λεωφορεία, περίπατοι, εκδρομές κ.λ.π.). Να ζητά διευκρινίσεις για το μάθημα, να διατυπώνει σκέψεις και κρίσεις, να εκφράζει απορίες και γενικότερα να επιδιώκει την πληρέστερη κατανόηση του μαθήματος. Να παίρνει μέρος σε όλες τις σχολικές και εξωσχολικές δραστηριότητες του σχολείου (εκδρομές, θεατρικές επισκέψεις, ανταλλαγές, σχολικές γιορτές, εκπαιδευτικά προγράμματα, αθλητικές συναντήσεις, διαγωνισμούς επιστημονικών και κοινωνικών φορέων κ.λ.π.). Να παρακολουθεί την ενισχυτική διδασκαλία του σχολείου, αν οι εκπαιδευτικοί του κρίνουν ότι είναι απαραίτητη ή χρήσιμη. Ακόμα δικαιούται να ζητήσει τη βοήθεια του εκπαιδευτικού του σε προσωπική βάση, ώστε να επιλύσει συσσωρευμένες απορίες για το μάθημα και να ζητήσει απαντήσεις, διευκρινήσεις κ.λ.π. που θα τον διευκολύνουν να παρακολουθήσει καλύτερα την εξέλιξη του συγκεκριμένου μαθήματος. Η βοήθεια αυτή μπορεί να δοθεί, ύστερα από συνεννόηση με τον εκπαιδευτικό, στο τέλος του ημερησίου προγράμματος, ή στο χρόνο που θα θεωρήσει ο εκπαιδευτικός κατάλληλο και φυσικά στο χώρο του σχολείου. Να λαμβάνει γνώση του αξιολογημένου γραπτού δοκιμίου του (test, ωριαίο διαγώνισμα κ.λ.π.) και να ζητά καλόπιστα διευκρινίσεις για το βαθμό του. Εκπαιδευτικοί Οι εκπαιδευτικοί με την εν γένει συμπεριφορά τους οφείλουν να συνεισφέρουν στη διαμόρφωση ήρεμου, ευχάριστου και συνεργατικού κλίματος μέσα στο σχολείο. Πρέπει να διαθέτουν αξιοπρέπεια και κύρος που συμβιβάζονται με το ρόλο τους. Τις μεταξύ τους σχέσεις είναι απαραίτητο να τις διέπει ο αμοιβαίος σεβασμός και να τις χαρακτηρίζει η ειλικρινής, συναδελφική και ανθρώπινη επικοινωνία. Ανάλογη σχέση συνεργασίας και επικοινωνίας πρέπει επίσης να καλλιεργείται ανάμεσα σε αυτούς και το Διευθυντή του σχολείου. Οι εκπαιδευτικοί έχουν υποχρέωση να σέβονται τις απόψεις, τις ιδέες και τις προτάσεις των άλλων. Όταν έχουν άλλη άποψη, πρέπει να την υπερασπίζονται με επιχειρήματα και διάλογο. Σε κάθε περίπτωση πρέπει να θεωρείται ισχυρή η άποψη που συγκεντρώνει την αποδοχή της πλειοψηφίας και αυτή ισχύει για τη σχολική μονάδα. Αυτή η δημοκρατική αρχή πρέπει να αποτελεί κανόνα της συλλογικής λειτουργίας του σχολείου. Οι εκπαιδευτικοί που διδάσκουν στο ίδιο τμήμα και εκείνοι που διδάσκουν στα τμήματα της ίδιας τάξης έχουν ένα χώρο κοινής ευθύνης. Είναι απαραίτητο να συζητούν μεταξύ τους για τα προβλήματα τα οποία αντιμετωπίζουν μέσα στην τάξη, να προβληματίζονται και να επιλέγουν κοινούς τρόπους για την αντιμετώπιση φαινομένων επιλήψιμης συμπεριφοράς μαθητών ή ορισμένων ειδικών περιπτώσεων που απαιτούν ιδιαίτερη φροντίδα, ευαισθησία και λεπτούς χειρισμούς εκ μέρους τους. Η συνεργασία όλων είναι όχι μόνο χρήσιμη αλλά και επιβεβλημένη. Κάθε σχολείο, επομένως, πρέπει να μεθοδεύσει και να οργανώσει τον τρόπο της οριζόντιας συνεργασίας των εκπαιδευτικών του. Τα καθήκοντα και οι αρμοδιότητες των εκπαιδευτικών, οι σχέσεις τους με τα υπόλοιπα μέλη της σχολικής κοινότητας και της εκπαιδευτικής ιεραρχίας περιγράφονται από την αντίστοιχη εκπαιδευτική νομοθεσία. Η σχολική μονάδα πρέπει να είναι ευνομούμενη ομάδα, για να έχει αποτελεσματικότητα και να αποτελεί για τους μαθητές παράδειγμα δημοκρατικής λειτουργίας και πρότυπο δημοκρατικής αγωγής. Κάθε μαθητής αποτελεί μια ιδιαίτερη προσωπικότητα και έχει τις δικές του ανάγκες, τα δικά του προβλήματα και τη δική του ψυχοσύνθεση. Γι' αυτό ο εκπαιδευτικός οφείλει να παρατηρεί, να κατανοεί και να ερμηνεύει σωστά κάθε πρόβλημα προσαρμογής των μαθητών και αφομοίωσης των κοινωνικών κανόνων εκ μέρους τους. Έτσι θα μπορεί να επιλέγει τους κατάλληλους κάθε φορά διδακτικούς και παιδαγωγικούς χειρισμούς και να τους προσαρμόζει στις ανάγκες των μαθητών του. Η γνώση της οικογενειακής και της κοινωνικής κατάστασης των μαθητών είναι πολλαπλά χρήσιμη για τον εκπαιδευτικό και τον βοηθά στο έργο του, γιατί του επιτρέπει να αντιμετωπίσει με ευαισθησία και λεπτούς χειρισμούς τα ιδιαίτερα προβλήματα των μαθητών του και να κατανοήσει τη συναισθηματική και ψυχολογική κατάστασή τους. Η ενημέρωσή του πάνω σε θέματα υγείας των μαθητών του κρίνεται απολύτως αναγκαία, γιατί θα του επιτρέψει να προσαρμόσει ανάλογα τη συμπεριφορά του και θα τον προφυλάξει από πιθανά ατοπήματα στις σχέσεις του μαζί τους. Σημαντική αρετή του εκπαιδευτικού είναι να προωθεί, να ενθαρρύνει και να οργανώνει τόσο στο μάθημα όσο και σε άλλες σχολικές δραστηριότητες την ενεργό συμμετοχή των μαθητών. Χρέος του είναι να αξιοποιεί τη φαντασία και τη δημιουργικότητα των μαθητών, να διευρύνει διαρκώς τα όρια της συμμετοχής τους στις διάφορες δραστηριότητες και να τους ωθεί να αναλαμβάνουν πρωτοβουλίες. Οι εκπαιδευτικοί ενδιαφέρονται για την προστασία του σχολικού χώρου και της περιουσίας του σχολείου καθώς και για την ευκοσμία της τάξης μέσα στην οποία διδάσκουν αλλά και του σχολείου γενικότερα. Παράλληλα, προσπαθούν να ευαισθητοποιήσουν τους μαθητές σε θέματα που αφορούν την καθαριότητα, την υγιεινή και την αισθητική του χώρου μέσα στον οποίο φοιτούν. Οι εκπαιδευτικοί φροντίζουν για την ασφάλεια των μαθητών κατά τη διάρκεια της παραμονής τους στο σχολείο και κατά την πραγματοποίηση εκδηλώσεων που γίνονται με ευθύνη του σχολείου. Ιδιαίτερη φροντίδα καταβάλλεται κατά την είσοδο και την αποχώρηση των μαθητών από το σχολείο, κατά τη διάρκεια των διαλειμμάτων καθώς και κατά την απομάκρυνσή τους από την αίθουσα διδασκαλίας. Οι εκπαιδευτικοί πρέπει να τηρούν εχεμύθεια σε ό,τι αφορά τις αποφάσεις του συλλόγου των διδασκόντων, τις συζητήσεις και εκτιμήσεις σχετικά με τη σχολική επίδοση, τη συμπεριφορά και τη διαγωγή των μαθητών, τη βαθμολογία στις εξετάσεις και, γενικά, για όλα τα στοιχεία που αφορούν το σχολείο. Η ενημέρωση των γονέων και κηδεμόνων των μαθητών πρέπει να γίνεται συστηματικά, προγραμματισμένα και όπως προβλέπεται από την κείμενη νομοθεσία. Κάθε εκπαιδευτικός οφείλει να γνωστοποιήσει τις ώρες της εβδομάδας κατά τις οποίες θα μπορεί να δέχεται τους γονείς και να τους ενημερώνει λεπτομερώς και υπεύθυνα. Για την καλύτερη εξυπηρέτηση των γονέων θα ήταν χρήσιμο να μην υπάρχει μεγάλη διασπορά των ωρών ενημέρωσης κατά τη διάρκεια εβδομάδας. Διευθυντής Ο Διευθυντής του σχολείου βρίσκεται στην κορυφή της πυραμίδας μέσα στη σχολική κοινότητα και γι αυτό έχει και τις πιο πολλές ευθύνες. Είναι ο ηγέτης που ενδιαφέρεται για τη οργάνωση και την πραγματοποίηση του έργου μέσα στο σχολείο καθώς και για την ικανοποίηση των αναγκών των εκπαιδευτικών και του υπόλοιπου προσωπικού. Οι αρμοδιότητες, οι ευθύνες και τα καθήκοντά του Διευθυντή του σχολείου περιγράφονται και προβλέπονται από την εκπαιδευτική νομοθεσία. Στον κανονισμό λειτουργίας σχετικά με το Διευθυντή θα μπορούσαν να αναφερθούν τα εξής: Όταν ο Διευθυντής επικοινωνεί με τους μαθητές, όταν απευθύνεται σ' αυτούς ή αντιμετωπίζει ειδικά ζητήματα, πρέπει να δείχνει αγάπη, ενδιαφέρον και φροντίδα γι αυτούς. Η παιδαγωγική του ευθύνη είναι να διδάξει στην πράξη τους δημοκρατικούς κανόνες οργάνωσης της κοινωνίας του σχολείου. Ακραία συμπεριφορά προς τους μαθητές, με αυταρχικό πνεύμα και χαρακτηρισμούς απαξιωτικούς και προσβλητικούς, πρέπει να θεωρείται αρνητικό στοιχείο. Περισσότερο πρέπει να χρησιμοποιεί τον έπαινο, τις παραινέσεις, τις συμβουλές και, γενικότερα, θετικά κίνητρα. Ο Διευθυντής στις σχέσεις του με τους μαθητές δεν πρέπει να δείχνει έλλειψη ενδιαφέροντος για όσα γίνονται στο σχολείο ούτε να αμελεί να κάνει αισθητή την παρουσία του. Αποκλίσεις από τους κανόνες του σχολείου και γενικά τη σωστή μαθητική συμπεριφορά τις παρατηρεί, τις αντιμετωπίζει με παιδαγωγική ευθύνη, κάνει τις αναγκαίες υποδείξεις, ανακαλεί στην τάξη αυτούς που διέπραξαν παραπτώματα και, αν χρειαστεί, τους τιμωρεί. Ο γενικός κανόνας ο οποίος πρέπει να ισχύει είναι ότι τα θετικά κίνητρα είναι περισσότερο αποτελεσματικά από τα αρνητικά. Ο Διευθυντής πρέπει να έχει υπόψη του ότι οι παρατηρήσεις, οι υποδείξεις, η αποδοκιμασία πράξεων και φαινομένων ή ακόμη και η επιβολή ποινής εντάσσονται μέσα στα καθήκοντά του και απορρέουν από το ρόλο του. Όταν απαιτείται να κάνει χρήση αυτού του δικαιώματος, οφείλει να το πράξει, γιατί διαφορετικά η ανοχή σε ακραία φαινόμενα μπορεί να λειτουργήσει αρνητικά για τη συνοχή και την αποτελεσματικότητα του σχολείου. Η πρόσβαση των μαθητών στο Γραφείο του Διευθυντή πρέπει να γίνεται σχετικά άνετα. Η συζήτηση με τους μαθητές και η επικοινωνία μαζί τους πρέπει να γίνονται ελεύθερα αλλά και με τον πρέποντα σεβασμό εκ μέρους τους. Η επικοινωνία αυτή δε σημαίνει υιοθέτηση της απόλυτης ισοπέδωσης, η οποία αποδυναμώνει την παιδαγωγική λειτουργία του ρόλου του. Η δημοκρατική επικοινωνία έχει κανόνες και όρια συμπεριφοράς, αναγνωρίζει ρόλους και απαιτεί από τους φορείς διάθεση να υπερασπιστούν το ρόλο τους. Ο Διευθυντής γνωρίζει ότι η αγωγή και η μόρφωση δε γίνονται με αυτοεξέλιξη. Χρειάζεται τη διαμεσολαβητική παρέμβαση του ώριμου εκπαιδευτικού και, ακόμη περισσότερο, του επικεφαλής Διευθυντή. Ο Διευθυντής οφείλει να μη διαφοροποιεί κατά περίπτωση τη συμπεριφορά του προς τους μαθητές, γιατί θέτει υπό αμφισβήτηση τη δικαιολογημένη απαίτηση για ισότιμη και δίκαιη συμπεριφορά προς όλους. Οφείλει να χρησιμοποιεί με δικαιοσύνη και χωρίς διακρίσεις τα οποιασδήποτε μορφής κίνητρα, θετικά ή αρνητικά. Ο Διευθυντής έχει τακτική επαφή με τους γονείς επιδιώκοντας την ανάπτυξη πνεύματος συνεργασίας ανάμεσα στο σχολείο και την οικογένεια. Με τη συνεργασία και την κοινή προσπάθεια επιλύονται καλύτερα και αποτελεσματικότερα τα προβλήματα που παρουσιάζονται. Οι αποφάσεις του Διευθυντή του σχολείου για θέματα που αφορούν άμεσα τους γονείς και τους μαθητές έχουν μεγαλύτερο κύρος, όταν προκύπτουν ύστερα από συνεργασία με τους γονείς. Ο Διευθυντής φροντίζει ώστε στην επικοινωνία του με τους εκπαιδευτικούς του σχολείου, τους γονείς, τους μαθητές και τα άλλα μέλη της σχολικής κοινότητας να εξασφαλίζει την "έντιμη" διοικητικά και παιδαγωγικά σχέση, να αναγνωρίζει και να κατοχυρώνει το ρόλο της κάθε πλευράς. Κάθε παράγοντας της σχολικής κοινότητας ασκεί έναν ιδιαίτερο ρόλο, που έχει το δικό του περιεχόμενο και τη δική του σημασία. Ο Διευθυντής του σχολείου οφείλει να δημιουργεί τις κατάλληλες συνθήκες, ώστε να ασκεί ο καθένας σωστά το ρόλο του. Ο Διευθυντής του σχολείου με τις εμπειρίες και τις εξειδικευμένες γνώσεις του στον τομέα της διοίκησης της εκπαίδευσης οφείλει να δημιουργεί κλίμα αμοιβαίας κατανόησης και εκτίμησης ανάμεσα σ αυτόν και τους εκπαιδευτικούς και να εξασφαλίζει τη συναίνεση και τη συνεργασία τους. Ο Διευθυντής του σχολείου στον τομέα άσκησης του εκπαιδευτικού έργου θα πρέπει να δίνει τη δυνατότητα στους εκπαιδευτικούς του σχολείου του να ικανοποιούν την ανάγκη για αναγνώριση της προσωπικότητας και της αξίας τους από το περιβάλλον. Για να το πετύχει αυτό, πρέπει να δίνει τη δυνατότητα να συμμετέχουν στη σχεδίαση και οργάνωση της εργασίας τους καθώς και στη λήψη αποφάσεων που τους αφορούν. Εξυπακούεται ότι η επικοινωνία πρέπει να είναι αμφίδρομη. Ο Διευθυντής του σχολείου πρέπει να έχει την ικανότητα να κατανοεί το σημαντικό ρόλο του ανθρώπινου παράγοντα για την ομαλή λειτουργία του σχολείου, να παραδέχεται και να εκτιμά την προσωπικότητα του άλλου, να αναπτύσσει θετικές στάσεις απέναντι στους υφισταμένους του και να ικανοποιεί βασικές ανάγκες τους. Παιδαγωγικά μέτρα πειθαρχίας Βασικός στόχος της σχολικής κοινότητας για την προώθηση του παιδαγωγικού έργου είναι η ανάπτυξη σε κάθε μαθητή της ικανότητας της αυτοπειθαρχίας στην τήρηση των κανόνων. Όλα τα μέρη της σχολικής κοινότητας πρέπει να σέβονται και να τηρούν τον κανονισμό λειτουργίας του σχολείου. Όλοι πρέπει να γνωρίζουν ποια συμπεριφορά είναι ανεκτή και ποια όχι από το σχολείο. Όταν ένας μαθητής παραβιάζει συνειδητά και συστηματικά τους κανόνες συμπεριφοράς, προβλέπονται μέτρα ανάλογα με τις πράξεις και τη συμπεριφορά του. Τα πειθαρχικά μέτρα: - Επιβάλλονται μόνο όταν ο δάσκαλος έχει εξαντλήσει όλα τα παιδαγωγικά μέσα που βασίζονται στον διάλογο και την πειθώ με το μαθητή και τους γονείς. - Δεν προσβάλλουν την αξιοπρέπεια και την προσωπικότητα του μαθητή. - Δε χρησιμοποιούνται ως απειλές ή εκφοβισμό, αλλά ως συνέπεια. - Επιβάλλονται πρωτίστως για την προσωπική νουθεσία και όφελος του μαθητή, αλλά και για να εξασφαλιστεί η ασφάλεια των μαθητών και η εύρυθμη λειτουργία του σχολείου. - Δεν επιβάλλεται σαν ποινή και ούτε χρησιμοποιείται ως απειλή, η μείωση της βαθμολογίας στα μαθήματα. Τα είδη των πειθαρχικών μέτρων επιβάλλονται στο μαθητή ανάλογα με την παραβατική συμπεριφορά του από το δάσκαλο, το διευθυντή και το σύλλογο διδασκόντων. Συνοπτικά τα στάδια επιβολής των πειθαρχικών ποινών σε μαθητή που συνεχίζει να έχει συστηματικά παραβατική συμπεριφορά είναι: 1ο Στάδιο - Παρατήρηση από το δάσκαλο ( 1η και 2η ). - Επίπληξη από το δάσκαλο. - Παρατήρηση από το διευθυντή και τηλεφωνική ενημέρωση του γονέα ή κηδεμόνα. - Επίπληξη από το διευθυντή και κλήση του γονέα ή κηδεμόνα στο σχολείο για κοινή αντιμετώπιση του προβλήματος. 2ο Στάδιο Εάν, παρά τη λήψη των παραπάνω πειθαρχικών μέτρων, ο μαθητής δε βελτιώσει τη συμπεριφορά του και συνεχίζει να παρουσιάζει την ίδια παραβατικότητα, τότε επιβάλλονται πρόσθετα μέτρα: - Μαθητής και εκπαιδευτικός ακολουθούν εκπαιδευτικό πρόγραμμα διαχείρισης προβληματικής συμπεριφοράς μαθητή και προσυπογράφουν πρωτόκολλο πρέπουσας συμπεριφοράς. Σε κάθε περίπτωση του 2ου σταδίου ενημερώνεται γραπτώς ο γονέας ή κηδεμόνας. 3ο Στάδιο Εάν, παρά τη λήψη των παραπάνω πειθαρχικών μέτρων, ο μαθητής δε βελτιώσει τη συμπεριφορά του και συνεχίζει να παρουσιάζει την ίδια παραβατικότητα, τότε το θέμα παραπέμπεται προς συζήτηση στο Σύλλογο Διδασκόντων, ο οποίος καλείται να αντιμετωπίσει το πρόβλημα και προχωρεί στις παρακάτω ενέργειες: - Καλεί τους γονείς ή κηδεμόνες του μαθητή και μαζί προσπαθούν να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα. - Καλεί το σχολικό σύμβουλο και σε συνεργασία με τους γονείς ή κηδεμόνες προσπαθούν να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα. - Έχει τη δυνατότητα, αν το κρίνει σκόπιμο, να ζητήσει τη βοήθεια παιδοψυχολόγου ή άλλου ειδικού επιστήμονα με τη σύμφωνη γνώμη και συνεργασία του γονέα ή κηδεμόνα. - Μετά τη αναλυτική εξέταση του θέματος και τη λήψη όλων των απαιτούμενων μέτρων, ο Σύλλογος Διδασκόντων παίρνει την τελική απόφαση. Ο Σύλλογος Διδασκόντων μπορεί να αποφασίσει, αν το πρόβλημα είναι ιδιαίτερα σοβαρό και επαναλαμβανόμενο, την αλλαγή τμήματος του μαθητή. Κεφάλαιο 6 ο Ισχύς Εσωτερικού Κανονισμού Ο παρών Κανονισμός Εσωτερικής Λειτουργίας της Σχολικής Μονάδας είναι σύμφωνος με την κείμενη νομοθεσία και τα απορρέοντα εξ αυτής. Αν από το νόμο ή την εμπειρία εφαρμογής του προκύψει ανάγκη επανεξέτασής του, το σχολείο είναι υποχρεωμένο να προβεί στην τροποποίησή του. Ο παρών κανονισμός ισχύει από τη στιγμή που δημοσιευθεί στην ιστοσελίδα του σχολείου.	http://blogs.sch.gr/psamouxos/files/2015/09/%CE%95%CF%83%CF%89%CF%84%CE%B5%CF%81%CE%B9%CE%BA%CF%8C%CF%82-%CE%BA%CE%B1%CE%BD%CE%BF%CE%BD%CE%B9%CF%83%CE%BC%CF%8C%CF%82-6%CE%BF%CF%85-%CE%94%CE%A3.pdf	ell_Grek	finepdfs_el	24,273
ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ για την πρώην ΒΙΟΛΟΓΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ ΖΗΤΗΜΑ 1 ο 25 μονάδες Στις παρακάτω ερωτήσεις επιλέξτε τη σωστή απάντηση: 1. Σχετικά με την ποικιλία των διαφορετικών μονομερών, ποια βιολογικά μακρομόρια (βιοπολυμερή) είναι περισσότερο πολύπλοκα; α) Οι πρωτεΐνες, διότι συντίθενται από 20 διαφορετικά μονομερή. β) Τα νουκλεϊκά οξέα, διότι έχουν τεράστιο μήκος (εκατομμύρια νουκλεοτίδια) και σε αυτά συμμετέχουν πολλά διαφορετικά συστατικά (αζωτούχες βάσεις, πεντόζες, φωσφορικό οξύ). γ) Οι πολυζακχαρίτες, διότι έχουν ρόλο δομικό ή αποθηκευτικό. δ) Τα λιπίδια, διότι δεν αποτελούνται από ένα μόνο είδος δομικού λίθου. 2. Σε μια αντίδραση συμπύκνωσης: α) Κάθε μονομερές χάνει ένα μόριο Η2Ο. β) Κάθε μονομερές χάνει -Η ή -ΟΗ, οπότε αποβάλλεται συνολικά ένα μόριο Η2Ο. γ) Τα μονομερή διασπώνται μεταξύ τους. δ) Το κύτταρο ξοδεύει μόρια Η2Ο. 3. Ποιες από τις παρακάτω χημικές ενώσεις είναι δομικό συστατικό των πρωτεϊνών; α) ΝΗ4ΝΟ3 β) C2H5OH γ) ΝΗ2CH2COOH δ) C12O24O12 4. Προκειμένου να προκαλέσετε διάρρηξη της κυτταροπλασματικής μεμβράνης ενός κυττάρου, αυτό θα το τοποθετήσετε σε διάλυμα: α) Ισότονο. β) Υπέρτονο. γ) Υπότονο. δ) Με εξωκυττάρια συγκέντρωση Ο2 , μικρότερη από την ενδοκυττάρια συγκέντρωση Ο2. 5. Γνωρίζοντας ότι κατά την ολοκλήρωση της πρωτεϊνοσύνθεσης όλα τα πολυπεπτίδια έχουν ως πρώτο αμινοξύ την μεθειονίνη, πόσα διαφορετικά εκατονταπεπτίδια είναι δυνατόν να υπάρξουν; α) 20 100 β) 20 170 γ) 100 20 δ) 20 99 ΖΗΤΗΜΑ 2 ο 25 μονάδες Στις παρακάτω ερωτήσεις δώστε την σωστή απάντηση ανάπτυξης: 1. Περιγράψτε το μοντέλο της διπλής έλικας του DNA. 2. Ποια είναι τα μονομερή των πρωτεϊνών; Πώς συνδέονται μεταξύ τους; (σχηματικό παράδειγμα) 3. Από ποιους παράγοντες εξαρτάται η χωροδιάταξη μιας πρωτεΐνης και ποια είναι η σημασία της τρισδιάστατης δομής μίας πρωτεΐνης, αυτή η δομή ταυτίζεται με την τριτοταγή δομή της πρωτεΐνης; 4. Συγκρίνετε τη διάχυση με την ώσμωση και την ενεργητική μεταφορά. ο ΖΗΤΗΜΑ 3 25 μονάδες Στις παρακάτω ερωτήσεις δώστε την σωστή απάντηση αιτιολογώντας: α. i. Δύο πρωτεΐνες αποτελούνται η καθεμιά από 100 μονομερή και περιέχουν 35 φορές την ιστιδίνη, 15 φορές την γλυκίνη, 25 φορές την προλίνη, 17 φορές την κυστεϊνη και 8 φορές τη λευκίνη. Οι δύο αυτές πρωτεΐνες έχουν την ίδια μορφή και λειτουργία; Πόσες αντιδράσεις υδρόλυσης πρέπει να λάβουν χώρα, ώστε τα δύο αυτά μακρομόρια να διασπαστούν πλήρως στα μονομερή τους; ii. Πόσα μόρια Η2Ο θα χάνει το κύτταρο; β. Σε δοκιμαστικούς σωλήνες (Α,Β) που ο καθένας περιέχει υδατικό διάλυμα ενός είδους μακρομορίων ενός κυττάρου βρέθηκαν: Στον σωλήνα Α άτομα C,H,O,N,S. Στον σωλήνα Β άτομα C,H,O,N,Ρ. i. Ποιο μακρομόριο βρίσκεται σε ποιο δοκιμαστικό σωλήνα; ii. Πώς οδηγηθήκατε στο συμπέρασμά σας; γ. Σκεφτείτε για ποιο λόγο τα γλυκά του κουταλιού δεν «χαλάνε», δεδομένου ότι υπεύθυνοι για την αλλοίωση των τροφίμων είναι οι μικροοργανισμοί. ο ΖΗΤΗΜΑ 4 25 μονάδες Στις παρακάτω ασκήσεις δώστε την σωστή απάντηση αιτιολογώντας: Με δεδομένο ότι οι ιοί μπορούν να έχουν ως γενετικό υλικό DNA ή RNA και το καθένα από αυτά τα μόρια μπορεί να είναι μονόκλωνο ή δίκλωνο, α. ποιο είναι το γενετικό υλικό των παρακάτω ιών; \| 1ος ιός \| 2ος ιός \| 3ος ιός \| \|---\|---\|---\| \| Α: 942 \| Α: 1001 \| Α: 888 \| \| C: 924 \| C: 405 \| C: 1214 \| \| G: 924 \| G: 405 \| G: 1214 \| \|---\|---\|---\| \| T: 942 \| T: 111 \| U: 888 \| β. Πόσους ομοιοπολικούς (φωσφοδιεστερικούς) δεσμούς και πόσους δεσμούς υδρογόνου έχει κάθε μόριο; γ. Ποιου ιού το γενετικό υλικό πιστεύετε ότι είναι πιο δύσκολο να αποδιαταχθεί; Καλή επιτυχία	https://nikimargariti.files.wordpress.com/2012/10/ce94ce99ce91ce93cea9ce9dce99cea3ce9cce91-ceb3ceb9ceb1-cf84ceb7cebd-cf80cf81cf8eceb7cebd-ce92ce99ce9fce9bce9fce93ce99ce91-ce92.pdf	ell_Grek	finepdfs_el	3,075
ΠΑΙΓΝΙΩΔΕΙΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Το σκάκι είναι ένα μαθησιακό παιχνίδι που χαρακτηρίζεται ως το ανώτερο πνευματικό άθλημα. Η εκμάθησή του σε μικρά παιδιά έχει πολλές δυσκολίες, καθώς απαιτεί σε μεγάλο βαθμό αυτοσυγκέντρωση χαρακτηριστικό που δύσκολα το συναντάει κανείς σε μικρές ηλικίες. Επιπλέον, το γεγονός ότι το σκάκι είναι «καθιστικό παιχνίδι» έρχεται σε σύγκρουση με την ιδιοσυγκρασία των περισσότερων παιδιών. Με σκοπό να αμβλύνουμε τις δυσκολίες αυτές και να φέρουμε έτσι το μικρό παιδί πιο κοντά στα οφέλη του σκακιού, εμπλουτίσαμε τη διδασκαλία του με «παιχνίδια της παρέας», που στην αρχή ανακαλύπταμε κυρίως με αφορμή τους ίδιους τους μαθητές μας. Με τον καιρό συνδέσαμε το σκάκι με άλλες μορφές τέχνης, που τις παρουσιάζουμε κι αυτές. Η πράξη μας έδειξε ότι αξίζει τον κόπο. Οι παιγνιώδεις δραστηριότητες που προτείνουμε περιέχουν κίνηση, είναι διασκεδαστικές και ταυτόχρονα εξασκούν τη μνήμη, την παρατηρητικότητα, την αυτοσυγκέντρωση και τη σύνθεση. Τις παρουσιάζουμε με κριτήριο το βαθμό δυσκολίας που εμφανίζουν, υπολογίζοντας τις μικρές ηλικίες των παιδιών στα οποία απευθυνόμαστε όλα αυτά τα χρόνια. Για να επιτύχει ένα παιχνίδι, είναι απαραίτητο να υπάρχει κέφι από την πλευρά του εκπαιδευτή και προπάντων να μην παρουσιάζεται σαν απαίτηση. Επιπλέον, πρέπει να παίρνουμε υπόψη μας τη δυνατότητα ανταπόκρισης από μέρους των παιδιών και να διαμορφώνουμε ανάλογα τις προσδοκίες μας από αυτά. Τη συμμετοχή του παιδιού καλό είναι να την επιβραβεύουμε (πχ με χειροκρότημα). Τέλος, χρειάζεται να επαναλαμβάνουμε τα παιχνίδια, αυξάνοντας κάθε φορά τη δυσκολία τους. Αν κάποιο παιδί δεν τα καταφέρει, πρέπει να το ενθαρρύνουμε να ξαναδοκιμάσει. Ο γονιός ή ο εκπαιδευτής του σκακιού μπορεί να παίξει με τις δραστηριότητες που προτείνουμε, αλλά και να τις χρησιμοποιήσει ως ερέθισμα για να ανακαλύψει κι άλλες. Καλή διασκέδαση ΑΡΧΑΡΙΟΙ 1. ΤΡΟΧΟΝΟΜΟΣ: Με σκοπό να μάθουν οριζόντια, κάθετη και διαγώνια. Ο εκπαιδευτής είναι ο τροχονόμος και οι μαθητές θα πρέπει να τον αντιληφθούν και να εκφωνούν ανάλογα. Ο εκπαιδευτής ακολουθεί τις κινήσεις στην αρχή σιγά-σιγά και όσο περνάει η ώρα επιταχύνει. Μετά από λίγη ώρα συνεχίζουμε το παιχνίδι μόνο με δύο παιδιά, καθώς κουράζει όλους μαζί. Σηκώνουμε δύο παιδιά στο πίνακα και όποιος αντέχει συνεχίζει ενώ όποιος χάνει τον αλλάζει άλλος κ.λπ. 2. Η ΕΠΙΣΚΕΨΗ: Το παιχνίδι αυτό αφορά στη βίωση και εξάσκηση των διαδρομών που έχουμε στη σκακιέρα, δηλαδή της κάθετης, της οριζόντιας και της διαγώνιας. Χρειάζεται να προμηθευτούμε μια γιγαντιαία σκακιέρα ή να τη φτιάξου με μόνοι μας (με μαύρο αυτοκόλλητο του μέτρου το οποίο το κόβουμε σε τετράγωνα και το κολλούμε σε μια ανοιχτόχρωμη επιφάνεια). Μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε και πλάκες πεζοδρομίου. Τα παιδιά, χωρισμένα σε δύο πολιτείες, στέκονται στις δυο μεριές της σκακιέρας και ένα-ένα επισκέπτονται τη γειτονική τους πολιτεία. Για να φτάσουν πρέπει να ακολουθήσουν μια από τις διαδρομές (κάθετη, οριζόντια, διαγώνια) κρατώντας ένα αντικείμενο (π.χ. ποτήρι με νερό ή χαρτόνι κ.τλ.). Μπορούν να διασχίσουν τους δρόμους με διάφορους τρόπους, πχ. στο ένα πόδι, με σύρσιμο, στα τέσσερα, με την πλάτη, κυλώντας μια μπάλα... 3. Η ΚΡΥΨΩΝΑ ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΙΑ: Ο παίκτης φεύγει από το χώρο και εμείς κρύβουμε το Βασιλιά πάνω σε κάποιο παιδί. Στη συνέχεια, τα παιδιά σκορπίζουν στο χώρο. Καλούμε τον παίκτη και όλοι τον βοηθάνε να βρει το Βασιλιά, φωνάζοντας «κρύο» ή «παγωνιά» όταν βρίσκεται μακριά και «ζέστη» ή «κάψα», όταν πλησιάσει στο παιδί που έχει το Βασιλιά. Όταν ο παίκτης ανακαλύψει το παιδί που τον κρύβει, πρέπει να βρει πού ακριβώς είναι, π.χ. στην κάλτσα του ή στο μανίκι του ή στην κορδέλα των μαλλιών του. 4. Η ΚΑΤΕΡΓΑΡΑ ΓΛΑΣΤΡΑ: Στη μαγνητική σκακιέρα τοποθετούμε μαύρα κομμάτια, σε σχήμα «γλάστρας». Τα «λουλούδια» είναι τα λευκά κομμάτια, όπως φαίνεται στη φωτογραφία. Ο παίκτης, αφού τον αφήσουμε για λίγη ώρα να παρατηρήσει τη «γλάστρα», γυρίζει την πλάτη του. Ένα παιδί αλλάζει θέση σε δύο διπλανά όμοιου χρώματος αλλά διαφορετικά μεταξύ τους, κομμάτια. Τα διπλανά ορίζονται πάνω σε κάθετη ή σε οριζόντια ή σε διαγώνια. Στη συνέχεια καλούμε τον παίκτη και τον ρωτούμε: «Τι έκανε πάλι η κατεργάρα γλάστρα;». Αυτός πρέπει να βρει ποια κομμάτια άλλαξαν θέση. 5. Η ΠΑΙΧΝΙΔΙΑΡΑ ΜΥΤΗ: Σε μια σκακιέρα τοποθετούμε δυο κομμάτια αντίθετου χρώματος, έτσι ώστε να μπορεί το ένα να κερδίσει το άλλο και να βρίσκονται όσο το δυνατόν πιο μακριά το ένα από το άλλο. Παίζουν δύο παίκτες που συναγωνίζονται, ποιος θα κερδίσει τις περισσότερες φορές τον αντίπαλο του. Το διασκεδαστικό είναι ότι κάθε παίκτης πρέπει να κερδίσει το αντίπαλο κομμάτι, σπρώχνοντας το με τη μύτη του, δίχως να χρησιμοποιήσει καθόλου τα χέρια του. Βασικός κανόνας είναι, το κομμάτι που κινεί να μην ξεφύγει από την πορεία του και να μην πέσει. Το παιχνίδι έχει τρεις φάσεις: στην πρώτη φάση τοποθετούμε Πύργο και Βασίλισσα (η πορεία να είναι σε κάθετη ή οριζόντια), στη δεύτερη βάζουμε Αξιωματικό και Βασίλισσα (η πορεία να είναι σε διαγώνια) και στην τρίτη φάση, τοποθετούμε δύο Ίππους. Σε κάθε μία από τις παραπάνω φάσεις, τα παιδιά παίζουν εναλλάξ. 6. ΤΟ ΣΑΚΟΥΛΙ ΤΗΣ ΦΩΤΕΙΝΗΣ: Στόχος αυτού του παιχνιδιού είναι το παιδί - μέσο της αφής - να γνωρίσει τα κομμάτια του σκακιού. Ο παίκτης έχει δεμένα τα μάτια. Ένα παιδί κρατάει ένα σακούλι, όπου ρίχνει κομμάτια του σκακιού. Ο παίκτης πρέπει να βάλει το χέρι του μέσα στο σακούλι και αφού τραβήξει έξω ένα κομμάτι, να το ψηλαφίσει και να πει ποιο είναι. Παραλλαγή: Αντί για σακούλι μπορούμε να κρύψουμε κομμάτια του σκακιού κάτω από ένα τραπεζομάντιλο. 7. ΑΛΛΑΖΟΥΜΕ: Σκοπός να μάθουν να στήνουν τα κομμάτια. Όλα τα κομμάτια είναι έξω από την σκακιέρα. Κερδίζει όποιος τα στήσει πρώτα και σωστά. Έπειτα αλλάζουν χρώμα και ξαναπαίζουν. Όλα γίνονται μόλις ο Διαιτητής δώσει το σύνθημα. 8. ΣΑΣ ΕΠΙΑΣΑ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ: Το παιχνίδι αυτό αρέσει σε μικρά αλλά και μεγάλα παιδιά που έχουν μάθει τις κινήσεις. Προτιμότερο είναι να συμμετέχουν όσο το δυνατόν περισσότεροι παίκτες. Χωρίζουμε τα παιδιά σε δύο ομάδες (λευκοί και μαύροι), οι οποίες στέκονται αντικριστά η μια στην άλλη, έτσι ώστε να βλέπουν όλοι καλά στη μαγνητική σκακιέρα. Ο εκπαιδευτής στήνει τα κομμάτια στη μαγνητική σκακιέρα. Παίζει μια κίνηση με τα λευκά και η ομάδα που είναι οι λευκοί πρέπει να αντιδράσει: αν η κίνηση είναι αντικανονική, τότε όλοι οι παίκτες της θα σηκώσουν τα χέρια ψηλά φωνάζοντας «όχι» ή θα αναπηδήσουν στις θέσεις τους. Αν είναι σωστή, θα σκύψουν στα παπούτσια τους φωνάζοντας «ναι» ή θα στριφογυρίσουν στις καρέκλες τους. Ο εκπαιδευτής συνεχίζει με την κίνηση των μαύρων και περιμένει την αντίδραση της αντίστοιχης ομάδας. Σιγά-σιγά επιταχύνει το ρυθμό του, καθώς παίζει στη μαγνητική σκακιέρα. Όσο επιταχύνεται ο ρυθμός, τόσο πιο διασκεδαστικό γίνεται το παιχνίδι. Για περισσότερο κέφι, ο προπονητής μπερδεύει τα παιδιά παίζοντας συνεχόμενα με το ίδιο χρώμα και αλλάζει ξαφνικά, για να πιάσει τους παίκτες «στον ύπνο». 9. ΑΛΗΘΕΙΑ-ΨΕΜΑΤΑ: Σκοπός να καταλάβουν τον έλεγχο που ασκούν τα κομμάτια στα τετράγωνα. Τοποθετούμε ένα Πύργο σε άδεια σκακιέρα. Εάν το τετράγωνο που δείχνουμε με το χέρι το ελέγχει ο Πύργος τότε θα πρέπει να σηκώσουν το χέρι, εάν είναι λάθος θα πρέπει να πιάσουν την μύτη τους (τους αρέσει ιδιαίτερα όταν πιάνουν την μύτη). Όσο προχωράει το παιχνίδι δυσκολεύουμε την θέση βάζοντας και κάποια άλλα κομμάτια μέσα. Παραλλαγή με δύο παίκτες που κάθονται με τις πλάτες τους να ακουμπάνε και να βλέπουν από το πλάι. Όποιος χάνει σηκώνουμε άλλον. Μπορούμε επίσης να τους χωρίσουμε σε δύο ομάδες και να σηκώνουμε ένα από κάθε ομάδα. Νικήτρια είναι αυτή που θα βρούνε τα περισσότερα σωστά. 10. ΚΥΝΗΓΗΤΟ: Παίζεται σε ζευγάρια, όταν τα παιδιά έχουν ολοκληρώσει την εκμάθηση του ΣΑΧ. Τοποθετούμε στη σκακιέρα ένα Βασιλιά και μια Βασίλισσα αντιθέτου χρώματος, σε θέση που να μην εμφανίζει ΣΑΧ. Η Βασίλισσα παίζει κυνηγητό με το Βασιλιά, καθώς τον απειλεί από διάφορα τετράγωνα και εκείνος της ξεφεύγει. Ορίζουμε ότι νικάει αυτός που πρώτος θα πει έξι φορές ΣΑΧ στο Βασιλιά του αντιπάλου του. Στη συνέχεια τοποθετούμε δύο Πύργους ή δύο Ίππους ή δύο Αξιωματικούς ή όλα τα Στρατιωτάκια, που θα κυνηγούν το Βασιλιά. 11. ΤΟ ΑΕΡΟΠΛΑΝΟ: Τα παιδιά παίζουν σε ζευγάρια. Το κάθε ζευγάρι έχει ένα κουβάρι με μαλλί ή ένα μικρό σακουλάκι με ρύζι ή ένα άλλο ελαφρύ αντικείμενο, που το ονομάζουμε «αεροπλάνο». Ανάμεσα τους έχουν μια άδεια σκακιέρα, όπου πρέπει να στήσει ο καθένας τα κομμάτια του. Ξεκινάει ο παίκτης με τα λευκά. Ετοιμάζει το κομμάτι που θέλει να τοποθετήσει, όσο πιο κοντά γίνεται στο τετράγωνο και φυσικά έξω από τη σκακιέρα. Πετάει το «αεροπλάνο» ψηλά στον αέρα με το ένα χέρι, ενώ με το άλλο βάζει το κομμάτι στη θέση του. Πρέπει να τοποθετήσει το κομμάτι, όσο το «αεροπλάνο» βρίσκεται στον αέρα αλλά και να το πιάσει, πριν το «αεροπλάνο» πέσει στο έδαφος. Νικητής είναι αυτός που θα στήσει τα κομμάτια του με τις λιγότερε ς προσπάθειες. Εμείς συμβουλεύουμε τα παιδιά να ξεκινήσουν από τα Στρατιωτάκια και ειδικά γι' αυτά, τους επιτρέπουμε να τα ετοιμάζουν μέσα στη σκακιέρα, σε γειτονικά τετράγωνα. Το «αεροπλάνο» είναι ένα παιχνίδι, που το καταφέρνουν κυρίως μεγάλα παιδιά. 12.ΠΕΣ ΜΟΥ... ΤΙ ΕΠΑΙΞΑ; Δύο παιδιά ξεκινούν να παίζουν μια παρτίδα σκάκι και οι άλλοι παρακολουθούν. Μετά από λίγες κινήσεις τους σταματούμε και ζητούμε από τον παίκτη - που είναι κάποιος από τα παιδιά που παρακολουθούν - να πάει σε άλλη αίθουσα ή να γυρίσει την πλάτη του. Το παιδί που ήταν η σειρά του, παίζει μια κίνηση, όσο ο παίκτης λείπει. Στη συνέχεια, τον καλεί να έρθει και τον ρωτάει: «τι έπαιξα»; Τα παιδιά που παρακολουθούν, προσπαθούν να μπερδέψουν τον παίκτη, προτείνοντας του λανθασμένες κινήσεις . Παραλλαγή: Στη μαγνητική σκακιέρα παίζω κίνηση και ανά δύο (μπορεί και περισσότερους) προσπαθούν να μαντέψουν τι έπαιξα. Κερδίζει όποιος βρει τις περισσότερες κινήσεις. 13. ΤΙ ΚΡΥΒΕΙ Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ: Τοποθετούμε λευκά και μαύρα κομμάτια πάνω σε ένα τραπέζι. Στην αρχή βάζουμε 5 έως 7 διαφορετικά κομμάτια του σκακιού, ενώ σταδιακά αυξάνουμε τον αριθμό. Ο παίκτης, αφού παρατηρήσει τα κομμάτια, κλείνει τα μάτια του. Ορίζουμε ένα παιδί ως «Βασιλική», που κρύβει ένα κομμάτι στην τσέπη του. Ένα άλλο παιδί, που είναι ο βοηθός της, ανακατεύει τα υπόλοιπα κομμάτια. Ο παίκτης ανοίγει τα μάτια του και μέχρι οι άλλοι να μετρήσουν από το δέκα μέχρι το μηδέν (ή αντίστροφα), πρέπει να έχει βρει «τι κρύβει η Βασιλική». 14. Ο ΧΑΡΤΗΣ ΤΟΥ ΣΤΡΑΤΟΥ: Η εξοικείωση με το χώρο της σκακιέρας είναι ο κύριος στόχος αυτού του παιχνιδιού. Μοιράζουμε φωτοτυπίες με σκακιστικά διαγράμματα (χωρίς κομμάτια) και ξυλομπογιές. Σχηματίζουμε στη μαγνητική σκακιέρα τοίχου - στην αρχή με ομοιόχρωμα κομμάτια - μια διαδρομή, π.χ. μια κάθετη και ζητούμε από τα παιδιά να τη μεταφέρουν σε ένα από τα διαγράμματα της φωτοτυπίας τους, χρωματίζοντας τα τετράγωνα με ένα μόνο χρώμα. Προσέχουμε ώστε να μεταφέρουν με φωτογραφική ακρίβεια τη διαδρομή, ενώ στη συνέχεια δυσκολεύουμε το παιχνίδι: δίνουμε μια διαδρομή σε σχήμα διαγωνίου, σε σχήμα ζιγκ-ζαγκ, με λευκά και μαύρα κομμάτια που πρέπει να αποδώσουν χρωματικά με τις ξυλομπογιές τους, διαδρομές που να φτιάχνουν γεωμετρικά σχήματα ή κεφαλαία γράμματα ή αποστάσεις μεταξύ πόλεων ή και άλλα σχήματα, όπως το σώμα μιας γάτας. 15. ΤΟ ΑΣΘΕΝΟΦΟΡΟ: Ο παίκτης είναι το «ασθενοφόρο», που ψάχνει να βρει έναν «τραυματία». Έχει δεμένα τα μάτια και στέκεται μπροστά σε μια άδεια σκακιέρα. Ένα παιδί τοποθετεί με τυχαίο τρόπο πολλά κομμάτια πάνω στη σκακιέρα. Ένα μόνο από αυτά τα κομμάτια είναι πεσμένο και αυτό είναι «ο τραυματίας». Καλούμε τον παίκτη να βρει το πεσμένο κομμάτι, ψαχουλεύοντας ανάμεσα στ' άλλα. Ο παίκτης χάνει, αν στην προσπάθεια του ρίξει κάποιο κομμάτι του σκακιού. 16. ΧΑ, ΧΑ: Ο παίκτης έχει μπροστά του μια άδεια σκακιέρα και έξω από αυτή δεξιά του τα λευκά, ενώ αριστερά του τα μαύρα κομμάτια. Του κλείνουμε τα μάτια και τον καλούμε να βάλει τα κομμάτια στις αρχικές τους θέσεις. Τα παιδιά που παρακολουθούν, είναι οι βοηθοί του, που του δίνουν οδηγίες για τη σωστή τοποθέτηση των κομματιών. Οι βοηθοί λένε «χα» όταν ο παίκτης βάλει το κομμάτι στο κέντρο του τετραγώνου και «χα, χα» ,όταν το τοποθετήσει στην άκρη ή και έξω από αυτό. 17. ΠΑΖΛ: Το παιχνίδι αυτό απαιτεί προετοιμασία από τον εκπαιδευτή: παίρνουμε τη φωτοτυπία μιας άδειας σκακιέρας και τη μεγεθύνουμε. Έπειτα, την κόβουμε με το ψαλίδι σε κομμάτια. Ανάλογα με την ηλικία των παιδιών, κόβουμε σε 3, 4, 5, 6 ή και περισσότερα κομμάτια και ζητούμε από τα παιδιά να κατασκευάσουν μια σκακιέρα. Βοηθούμε - αν χρειαστεί παρατηρώντας: α) ότι τα τετράγωνα πρέπει να είναι εναλλάξ μαύρα και λευκά και β) ότι ο αριθμός των τετραγώνων σε κάθετη ή οριζόντια, πρέπει να ισούται με οκτώ. Βοηθούμε τα μικρότερα παιδιά, να εντοπίσουν τις γωνίες και τις άκρες από τα κομμάτια που δίνουμε. Μπορεί να γίνει και με σκακιέρα ΜΑΤ σε 1 κίνηση και αφού κατα σκευάσουν το παζλ θα πρέπει να λύσουν και το πρόβλημα. 18.ΤΡΑΙΝΑΚΙ: Χωρίζουμε τους μαθητές σε δύο ή περισσότερες ομάδες. Οι παίκτες της κάθε ομάδας κάθονται στη σειρά (ο ένας μπροστά από τον άλλο) όπως τα βαγόνια ενός τραίνου. Ο Διαιτητής παίζει μία κίνηση σε σκακιέρα που δεν βλέπει κανείς. Ο πρώτος παίκτης (μηχανή) από κάθε ομάδα πηγαίνει και βλέπει την κίνηση που έπαιξε ο Διαιτητής. Στη συνέχεια η κάθε «μηχανή» ψιθυρίζει την κίνηση που είδε με όποιο τρόπο μπορεί (ενδιαφέρον έχει με αρχάριους παίκτες που δεν ξέρουν σκακιστική γραφή ή με παίκτες που μιλούν άλλες γλώσσες – Στο Πανευρωπαϊκό του Λιτοχώρου το 1999 που το έπαιξα με πρωταθλητές την κίνηση τη μετέδιδαν με … παντομίμα!). Το τελευταίο «βαγόνι» παίζει στη σκακιέρα της ομάδας του …ότι άκουσε. Στη συνέχεια το τελευταίο βαγόνι γίνεται «μηχανή» οπότε και ελέγχει πόσο μέσα έπεσε! ΠΡΟΧΩΡΗΜΕΝΟΙ 19.ΦΥΤΕΥΤΟ ΣΑΧ: Παίζεται και σε μαγνητική και σε μικρές σκακιέρες. Α) Μαγνητική σε ομάδες: Χωρίζουμε τα παιδιά σε δύο ομάδες. Τοποθετούμε στη σκακιέρα μόνο το Βασιλιά και μερικά κομμάτια ίδιου χρώματος -π.χ. λευκά. Η μία ομάδα -π.χ. μαύρα, υποχρεωτικά φυτεύει κομμάτια με σκοπό να κάνει πάντα ΣΑΧ. Η άλλη ομάδα -π.χ. λευκά, υποχρεωτικά προστατεύει το ΣΑΧ με όποιο τρόπο μπορεί. Σκοπός της αμυνόμενης ομάδας να κερδίσει όσο ποιο πολλά κομμάτια των επιτιθέμενων μπορεί. Όταν φυτευτούν όλα τα κομμάτια (πιόνια μπορούν να μη χρησιμοποιηθούν ή να παιχτούν μερικά) μετράμε τα κομμάτια που κέρδισε η αμυνόμενη ομάδα. Οι ομάδες έπειτα αλλάζουν ρόλο και ακολουθούμε την ίδια διαδικασία. Νικήτρια είναι η ομάδα που θα κερδίσει περισσότερα κομμάτια. Β) Παραλλαγή σε μικρές σκακιέρες: Δύο ομάδες ή παίκτες (οι ομάδες έχουν περισσότερο ενδιαφέρον). Τοποθετούμε μόνο τους βασιλιάδες σε τυχαίες θέσεις στη σκακιέρα. Η μία ομάδα επιτίθεται η άλλη αμύνεται. Η επιτιθέμενη φυτεύει κομμάτια δίνοντας ΣΑΧ, μέχρι το τελευταίο (όλα και τα πιόνια). Μπορεί μόνο γι' αυτό το σκοπό να φυτεύει και υποχρεωτικά δίνει ΣΑΧ σε κάθε κίνηση μέχρι το τελευταίο της κομμάτι (μπορεί να δίνει ΣΑΧ και από τα κομμάτια που είναι μέσα). Η αμυνόμενη μπορεί να φυτεύει ώστε να κάνει άμυνα ή να μετακινεί κομμάτι από μέσα από τη σκακιέρα μόνο εφόσον προστατεύει το ΣΑΧ. Όποιος φυτέψει όλα τα κομμάτια του από έξω, μπορεί να παίξει ελεύθερα. Ο άλλος θα πρέπει πρώτα να τελειώσει με το φύτεμα και μετά να κινήσει ελεύθερα. Αφού τελειώσει το παιχνίδι, οι παίκτες αλλάζουν ρόλους. Σημείωση: Αφού τελειώσουν το «φύτεμα» μπορούν να συνεχίσουν κανονικά μέχρι το ΜΑΤ. 20.ΝΤΟΜΙΝΟ ΣΙΜΟΥΛΤΑΝΕ: Είναι σιμουλτανέ στο οποίο μεταδίδεται η κίνηση στην επόμενη σκακιέρα. Έτσι ότι φαγωθεί στην σκακιέρα 1 υποχρεωτικά θα πρέπει να αφαιρεθεί και στη 2. Ο παίκτης που το χάνει μπορεί να διαλέξει ποιο κομμάτι θα αφαιρέσει εφόσον έχει περισσότερα από ένα. Εάν δεν έχει αντίστοιχο κομμάτι, τότε δεν αφαιρεί τίποτα. Εάν ένα πιόνι προαχθεί στη σκακιέρα 3, τότε ότι έγινε υποχρεωτικά θα γίνει και στην 4 και θα τοποθετηθεί στη τελευταία οριζόντια όπου θέλει ο παίκτης που το προάγει. Η μετάδοση της κίνησης πρέπει να γίνεται πριν να παιχτεί η επόμενη κίνηση. Κίνδυνος όταν οι παίκτες θέλοντας να εκδικηθούν τον διπλανό παίζουν ότι να' ναι. Μοναδική και σημαντική ευκαιρία ο μαθητής να κερδίσει ή να φέρει νούλα με τον εκπαιδευτή παίζοντας στα ίσια. Ο εκπαιδευτής έχει το πλεονέκτημα όταν παίζει μόνο μία κίνηση σε κάθε σκακιέρα. Έτσι ότι κερδίσει μπορεί να το γλιτώσει στον επόμενο γύρο. 21.ΣΤΡΑΤΙΩΤΑΚΙΑ: Παίζεται μόνο με Στρατιωτάκια από την αρχική τους θέση. Όποιο φτάσει στο τέλος πρώτο κερδίζει την πρώτη «μάχη». Στη συνέχεια οι παίκτες αλλάζουν χρώμα και ξεκινούν πάλι μόνο που τώρα ο προηγούμενος νικητής αφαιρεί ένα Στρατιωτάκι και παίζει με ένα λιγότερο. Όποιος φτάσει πρώτος και πάλι αφαιρεί ακόμη ένα Στρατιώτη. Αυτό συνεχίζεται μέχρι τελικά κάποιος να μείνει με 3 στρατιωτάκια που είναι και ο τελικός νικητής. 22.ΟΜΑΔΙΚΟ ΤΥΦΛΟ: Χωρίζονται σε ομάδες (4 ατόμων). Η κάθε ομάδα έχει τη σκακιέρα μπροστά της και εκφωνεί την κίνηση που αποφασίζουν όλοι μαζί. Κάθε φορά την εκφωνεί και την παίζει έναςένας κυκλικά. Οι ομάδες δεν μπορούν να βλέπουν την σκακιέρα της αντίπαλης ομάδας. Εάν κάνουν λάθος πρόβλημα τους. Ο εκπαιδευτής έχει μία σκακιέρα για διαιτησία. Παραλλαγή: η κάθε ομάδα να παίζει μόνο για τον εαυτό της. 23. ΡΟΛΟΙ: Παίζεται με 3 έως 9 μεγάλα παιδιά, τα οποία στέκονται γύρω από ένα τραπέζι όπου έχουμε τοποθετήσει μια σκακιέρα με στημένα τα κομμάτια της. Το παιδί που βρίσκεται μπροστά στα λευκά, παίζει μια κίνηση και το παιδί που στέκεται μπροστά στα μαύρα, απαντάει. Συνεχίζει το επόμενο παιδί με τα λευκά κτλ. Έτσι, ξεκινάει μια παρτίδα στην οποία τα παιδιά παίζουν το ένα μετά το άλλο, γυρνώντας γύρω-γύρω από το τραπέζι, με τη φορά που γυρίζουν οι δείκτες του ρολογιού. Όποιος παίξει, ενώ δεν είναι η σειρά του, ή κάνει αντικανονική κίνηση, ή παίξει με αντίθετο χρώμα, βγαίνει από το παιχνίδι. Όταν μείνουν 2 παίκτες, θα συνεχίσουν την παρτίδα κανονικά. Το παιχνίδι γίνεται ακόμη πιο ενδιαφέρον, αν βάλουμε περιορισμένο χρόνο σκέψης για κάθε κίνηση, π.χ. 3 δευτερόλεπτα. ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ 24. ΚΥΝΗΓΙ ΘΗΣΑΥΡΟΥ: Ανάλογα με το επίπεδο των συμμετεχόντων μπορεί να γίνει σκακιστικό κυνήγι θησαυρού με κρυψώνες που βρίσκονται από το λύση διαφόρων σκακιστικών προβλημάτων. 25. ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ: Στα περισσότερα παιδιά αρέσει να ζωγραφίζουν. Η ζωγραφική είναι η απεικόνιση της σκέψης τους και κυρίως της φαντασίας τους. Για να θεωρηθεί πετυχημένη αυτή η δραστηριότητα, πρέπει να προσφέρουμε τα κατάλληλα ερεθίσματα στη φαντασία του παιδιού. Το σκάκι, μέσα στη μακραίωνη ιστορία του, έχει να επιδείξει ποικίλες παραστάσεις και μορφές όπως μικροκατασκευές, χαρακτικά, αλλά και γελοιογραφίες ή πίνακες ζωγραφικής. Στα παιδιά οφείλουμε να τα παρουσιάσουμε στα πλαίσια μιας ολοκληρωμένης διδασκαλίας (με φωτογραφίες, σλάιντς, βίντεο). Αυτό, θα τα γοητεύσει και θα πλουτίσει τη φαντασία τους. Εκτός από τις παραστάσεις, θα πρέπει να κινήσουμε κι εμείς τη φαντασία του παιδιού. Ένα παράδειγμα από την εμπειρία μας: ζητήσαμε από τα παιδιά να πάρουν στα χέρια τους ένα κομμάτι του σκακιού και να το ξαναπλάσουν σε ότι αυτό τους θύμιζε - σα να ήταν από ζυμάρι. Όσον αφορά στο σχήμα του μας είπαν ότι η Βασίλισσα μοιάζει με αστέρι, χριστουγεννιάτικο δέντρο ή μαρκαδόρο, ο Αξιωματικός με πύραυλο ή πορτατίφ ή υποβρύχιο, ο Στρατιώτης με παιδάκι, ο Πύργος με το Λευκό Πύργο ή με μασέλα, ο Βασιλιάς με νοσοκομείο ή πρίγκιπα, ο Ίππος με τσίρκο και άλλα. Όσον αφορά στο ρόλο τους, μας είπαν για το Βασιλιά ότι είναι παπάς ή προπονητής ή η δασκάλα τους, για το Στρατιώτη ότι είναι ο υπηρέτης ή ο ποδοσφαιριστής ή ο Ρομπέν των δασών. Έτσι έχουμε συλλέξει 250 περίπου ζωγραφιές, που τις παρουσιάζουμε σε σκακιστικές διοργανώσεις με τον τίτλο «ΤΟ ΣΚΑΚΙ ΜΕΣΑ ΑΠ' ΤΑ ΜΑΤΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ». 26.ΠΑΝΤΟΜΙΜΑ – ΔΡΑΜΑΤΟΠΟΙΗΣΗ: Τα παιδιά χωρίζονται σε ομάδες των 4 ή 5 ατόμων και αφού προετοιμαστούν, παρουσιάζουν η κάθε μία την παντομίμα της. Τα παιδιά γνωρίζουν τη δραματοποίηση, άλλα λιγότερο κι άλλα περισσότερο. Η παντομίμα είναι ένας τρόπος έκφρασης, όπου οι κινήσεις του σώματος και οι εκφράσεις του προσώπου παίζουν τον πρωτεύοντα ρόλο. Με την παντομίμα, οποιοδήποτε γνωστικό αντικείμενο παίρνει φανταστικές διαστάσεις και γίνεται εκδήλωση της φαντασίας, της δημιουργικότητας και της κοινωνικότητας του παιδιού. Το σκάκι προσφέρει πολλά θέματα για δραματοποίηση, χωρίς να χρειάζεται η παρουσία της σκακιέρας, καθώς τα ίδια τα παιδιά «παίζουν» τους ρόλους των κομματιών. Αναφέρουμε, ενδεικτικά, μερικά από τα σκετς που μας παρουσίασαν ομάδες μαθητών: «το δικαστήριο» όπου τα Στρατιωτάκια δίκαζαν το Βασιλιά τους, «το ασθενοφόρο» όπου -μετά από σφοδρή μάχη μεταξύ των κομματιών έρχεται ένα ασθενοφόρο να παραλάβει τους τραυματισμένους, «οι εκλογές» όπου τα κομμάτια ψηφίζουν για τον αρχηγό τους, «η ταβέρνα» όπου οι Στρατιώτες μεθούν και ξεχνούν τον πόλεμο, «η βόλτα» όπου η Βασίλισσα πηγαίνει βόλτα με την άμαξα της και τη συνοδεία της. Καλό είναι να υπάρχουν και διάφορα αντικείμενα, για να τα χρησιμοποιήσουν στην παντομίμα τους, π.χ. ένα καπέλο, μια σκούπα, κοντάρια και άλλα. 27.ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ: Αναπαριστάνουμε μια σκακιστική παρτίδα με ανθρώπινα κομμάτια. Τέτοιες εκδηλώσεις έχουν γίνει πολλές στο εξωτερικό και δυστυχώς ελάχιστες στη χώρα μας. Τα παιδιά παίρνουν το ρόλο ενός κομματιού και, τοποθετημένα σε μια γιγάντια σκακιέρα, παίζουν μια παρτίδα. Τις περισσότερες φορές, είναι απαραίτητο να ορίσουμε δύο παιδιά που στέκονται έξω και δίνουν διαταγή στα κομμάτια τους να παίξουν. Τα παιδιά που συμμετέχουν, καλό είναι να είναι ντυμένα ανάλογα, π.χ. άσπρες και μαύρες μπλούζες. Είναι μια παράσταση που απαιτεί πρόβες και συνοδεύεται από κατάλληλη μουσική (π.χ. το τραγούδι «το σκάκι» σε ποίηση Μ. Αναγνωστάκη). Ακόμη πιο ολοκληρωμένη θα είναι, αν μπορούμε να φτιάξουμε κατάλληλες φορεσιές. Επίσης, μπορούμε να προμηθευτούμε γιγάντια σκακιστικά κομμάτια (υπάρχουν στο εμπόριο) ή να τα φτιάξουμε μόνοι μας (πράγμα που απαιτεί γνώση και πολύ χρόνο). Η παράσταση είναι το επιστέγασμα της προσπάθειας των παιδιών και μια αξέχαστη εμπειρία για όλους. The following text will not be seen after you upload your website, please keep it in order to retain your counter functionality Trackers Counter Help	http://mychess.gr/pegniodis/Paigniodis.pdf	ell_Grek	finepdfs_el	19,107
Τα αλληλόμορφα γονίδια ενός μικρού δράκου Στην παρούσα εργαστηριακή άσκηση θα πραγματοποιήσετε μία υποθετική διασταύρωση δράκων. Στον πάγκο εργασίας σας θα βρείτε δύο σετ από έγχρωμες λωρίδες (μία σειρά είναι γαλάζια η άλλη είναι ροζ). Οι γαλάζιες λωρίδες αναπαριστούν τα χρωμοσώματα πατρικής προέλευσης και οι ροζ λωρίδες τα χρωμοσώματα μητρικής προέλευσης. Κάθε γονίδιο χαρακτηρίζεται από ένα γράμμα το οποίο μπορεί να είναι είτε κεφαλαίο είτε μικρό. Το κεφαλαίο γράμμα αναπαριστά ένα επικρατές αλληλόμορφο ενώ το μικρό γράμμα αναπαριστά ένα υπολειπόμενο αλληλόμορφο. Κάθε ζευγάρι γραμμάτων (ένα κεφαλαίο και ένα μικρό) αντιστοιχεί σε ένα ζευγάρι αλληλόμορφων γονιδίων που καθορίζουν ένα συγκεκριμένο χαρακτηριστικό. Το χαρακτηριστικό θα εκδηλωθεί αν σε κάθε τυχαίο συνδυασμό υπάρχει το επικρατές αλληλόμορφο. Η κωδικοποίηση γραμμάτων-χαρακτηριστικών (7 συνολικά) είναι η παρακάτω : F ή f: η ικανότητα ή όχι του δράκου να βγάζει φωτιά Μ ή m: ο αριθμός των δαχτύλων στα πόδια S ή s: ο αριθμός των αιχμών στην άκρη της ουράς T ή t: το χρώμα της ουράς Α ή α: το χρώμα του σώματος W ή w: το χρώμα των φτερών Η ή h: η παρουσία ή όχι κέρατου Υλικά Χαρτόνι ροζ και γαλάζιο, ψαλίδι, ξυλομπογιές Φύλλο εργασίας Κάθε κύτταρο σε όλους τους οργανισμούς ,περιέχει πληροφορία για την κληρονομικότητά του που κωδικοποιείται από ένα μόριο που ονομάζεται DNA. Κάθε χρωμόσωμα είναι ένα ξεχωριστό κομμάτι DNA, έτσι ώστε ένα κύτταρο με οκτώ χρωμοσώματα έχει οκτώ κομμάτια DNA. Γονίδιο είναι ένα κομμάτι του μορίου DNA. Τα χρωμοσώματα υπάρχουν σε ζεύγη στους ευκαρυωτικούς οργανισμούς, το ίδιο συμβαίνει και με τα γονίδια.Κάθε οργανισμός που έχει γονείς έχει ζυγό αριθμό χρωμοσωμάτων,διότι τα μισά χρωμοσώματα προέρχονται από τη μητέρα του και τα άλλα μισά από τον πατέρα. Επίσης κάθε οργανισμός ενός είδους έχει σταθερό αριθμό χρωμοσωμάτων π.χ ο άνθρωπος έχει 23 ζεύγη χρωμοσωμάτων Να συζητήσετε στην ομάδα σας και να απαντήσετε στα παρακάτω ερωτήματα * Όταν αναπαράγετε ευκαρυωτικούς οργανισμούς (π.χ δράκους) ο αριθμός των χρωμοσωμάτων των απογόνων παραμένει ίδιος η διπλασιάζεται; * Ο δράκος έχει 7 χρωμοσώματα η 7 ζεύγη χρωμοσωμάτων; ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… Ένα σετ από 14 λωρίδες αναπαριστά τα χρωμοσώματα που προέρχονται από τη μητέρα (θηλυκό) δράκο, ενώ το άλλο διαφορετικά χρωματισμένο τα χρωμοσώματα που προέρχονται από τον πατέρα(αρσενικό) δράκο. Να τοποθετήσετε τις λωρίδες κατά μέγεθος όπως στο παρακάτω σχήμα 2. Να αναποδογυρίσετε τις λωρίδες ώστε να μην βλέπετε τα γράμματα και να ανακατέψετε. 3. Χωρίς να γυρίσετε τις λωρίδες να διαλέξετε μία γαλάζια και μία ροζ ώστε να δημιουργήσετε ζευγάρια ίδιου μεγέθους, ξεκινώντας από τις λωρίδες με το μεγαλύτερο μήκος και προχωρώντας προς τις υπόλοιπες. 4. Τοποθετήστε να ζευγάρια που έχετε φτιάξει με τον ίδιο τρόπο που ήταν αρχικά (Σχήμα 1). Τα ζευγάρια σας τώρα θα αποτελούνται από μία γαλάζια και μία ροζ λωρίδα (επτά ζευγάρια συνολικά). 5. Να αναποδογυρίσετε τώρα τις λωρίδες και για κάθε ζευγάρι να καταγράψετε στον παρακάτω Πίνακα1 το γράμμα που είναι γραμμένο στις λωρίδες. 6.Να συμπληρώστε τώρα τον Πίνακα 2. Στην στήλη γονότυπος συμπληρώστε τα ζεύγη αλληλόμορφων γονιδίων που κληρονόμησε ο μικρός δράκος σας από τους γονείς του όπως προκύπτουν από τον Πίνακα 1. Για να συμπληρώσετε τη στήλη φαινότυπος συμβουλευτείτε τον Πίνακα 3 όπου καταγράφονται τα επικρατή και υπολειπόμενη γονίδια. Πίνακας 2: Ο γονότυπος και ο φαινότυπος του μικρού σας δράκου Με βάση τα στοιχεία του Πίνακα 2 ζωγραφίστε τώρα το μικρό σας δράκο … Φύλλο Αξιολόγησης 1. Να συγκρίνετε το δράκο σας µε τον δράκο μίας άλλης ομάδας. Ποιες διαφορές και ποιες ομοιότητες διακρίνετε; ……………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………. 2. Όλοι οι δράκοι είχαν τους ίδιους γονείς. Πώς εξηγείτε τις παρατηρούμενες εξωτερικές διαφορές; ……………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………… ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ ΒΙΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Η ιδέα της εργαστηριακής αυτής άσκησης περιέχεται στο τεύχος 18 (2011) του οργανισμού Science in School: https://www.scienceinschool.org/sites/default/files/teaserMaterial/issue18_dragons_worksheet _greek.pd ΕΚΦΕ ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ FE_5_allilomorfa_gonidia.doc (sch.gr)	http://ekfe-nikaias.att.sch.gr/portal/images/2020-21/%CE%93%CE%9F%CE%9D%CE%99%CE%94%CE%99%CE%91_%CE%93_%CE%93%CE%A5%CE%9C%CE%9D.pdf	ell_Grek	finepdfs_el	3,534
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ. ΔΗΜΟΣ ΧΑΛΚΗΔΟΝΟΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΔΗΜΑΡΧΟΥ Ταχ. Δ/νση : Εθνικής Αντίστασης 36 Ταχ. Κωδ. : 57100, Κουφάλια ΚΟΥΦΑΛΙΑ 19/05/2020 Μήνυμα Δημάρχου Χαλκηδόνος για τη Γενοκτονία των Ποντίων Με αφορμή τα 101 χρόνια από την έναρξη της δεύτερης φάσης της Γενοκτονίας των Ποντίων, ο Δήμαρχος Χαλκηδόνος κ. Σταύρος Αναγνωστόπουλος, τονίζει σε μήνυμα του τα εξής: ''19 η Μαΐου. Ημέρα τιμής και μνήμης για τους 353.000 αδελφούς Έλληνες Ποντίους, θύματα της Γενοκτονίας του Ελληνισμού του Πόντου. Τιμούμε την μνήμη τους, υποκλινόμαστε στους αγώνες τους και διατηρούμε ζωντανή την ιστορική μας συνείδηση. Συνεχίζουμε τον αγώνα μας για ν' αναγνωρισθεί διεθνώς η Γενοκτονία του Ελληνισμού του Πόντου. Ενωμένοι και αποφασισμένοι διαφυλάττουμε το μέλλον του Έθνους μας, ώστε να μην ζήσουμε ξανά τέτοιες θηριωδίες, για μην υπάρξουν άλλες χαμένες πατρίδες.''	http://dimos-chalkidonos.gr/wp-content/uploads/2020/05/19-5-2020.pdf	ell_Grek	finepdfs_el	836
ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΝΕΟΛΑΙΑΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ Πληροφορίες για γονείς - Χειρισμός COVID – 19 (Κορωνοϊός) ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Σε περιπτώσεις τραυματικών γεγονότων, είναι σημαντικό να παρεμβαίνουμε έγκαιρα και να βοηθάμε τα παιδιά άμεσα να προσαρμοστούν. Tα περισσότερα παιδιά μετά από ένα τραυματικό γεγονός επανέρχονται αν έχουν κατάλληλη υποστήριξη από τους γονείς τους, ή άλλα σημαντικά πρόσωπα που τα φροντίζουν και το σχολείο. Πιθανές αναμενόμενες αντιδράσεις σε τραυματικά γεγονότα: Οι μη αναμενόμενες αντιδράσεις δε πρέπει να τρομάζουν. Αποτελούν αναμενόμενες φυσικές αντιδράσεις σε ένα μη φυσικό γεγονός. Η διατήρηση της ρουτίνας όσον είναι δυνατόν και όπου είναι εφικτό βοηθά τα παιδιά να αισθανθούν προστασία και ασφάλεια. 1 ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΓΟΝΕΙΣ Παραμένουμε ήρεμοι και καθησυχαστικοί Οι γονείς είναι τα σημαντικότερα πρόσωπα που θα στηρίξουν το παιδί σε αυτή τη δύσκολη συνθήκη. Τα παιδιά και οι έφηβοι θα ακολουθήσουν και θα αντιδράσουν στις δικές μας λεκτικές και μη-λεκτικές αντιδράσεις. Είμαστε ήρεμοι και ελέγχουμε τον εαυτό μας. Τα παιδιά παίρνουν συναισθηματικές αντιδράσεις από τους σημαντικούς ενήλικες στη ζωή τους. Αποφεύγουμε να δείχνουμε έντονο άγχος ή φόβο γιατί το πιο πιθανό είναι ότι θα αισθανθούν το ίδιο. Προσπαθούμε πάντα να μιλάμε με ήρεμο τόνο φωνής δείχνοντας αυτοπεποίθηση. Αυτά είναι πάρα πολύ σημαντικά στοιχεία για να στείλουμε το μήνυμα ότι ξέρουμε να διαχειριστούμε την κατάσταση. o Για παράδειγμα δεν αντιδρούμε με φωνές ενώ προσπαθούμε να ηρεμήσουμε τα παιδιά που πιθανόν να είναι αναστατωμένα ή αντιδραστικά. Ελέγχουμε τα επίπεδα του δικού μας άγχους για να μπορούμε να στηρίξουμε καλύτερα τα παιδιά και τους εφήβους. Δεν αγνοούμε τα δικά μας συναισθήματα άγχους, θλίψης και θυμού. Μιλάμε με φίλους, με πρόσωπα της οικογένειας μας και ειδικούς όπου χρειάζεται. Προσπαθούμε να κοιμόμαστε καλά, να τρώμε καλά και να αθλούμαστε. Οι δικές μας λεκτικές και συμπεριφορικές αντιδράσεις για τον κορωνοϊό, οι προσπάθειες που καταβάλλουμε και τα μέτρα που παίρνουμε για την αντιμετώπισή του μπορούν να έχουν θετική ή αρνητική επίδραση στο άγχος των παιδιών και εφήβων. Επιβεβαιώνουμε τα παιδιά και τους εφήβους ότι εμείς και η οικογένειά μας είμαστε καλά αν αυτό ισχύει. Αν δεν ισχύει η συνθήκη αυτή, τότε τους ενημερώνουμε ότι συνεργαζόμαστε με ειδικούς που μας καθοδηγούν και ότι κάνουμε ότι είναι δυνατόν για να είμαστε υγιείς. Υπενθυμίζουμε ότι εμείς ή άλλοι σημαντικοί ενήλικες είμαστε τα άτομα αναφοράς τους και ότι θα κάνουμε ότι περνά από το χέρι μας για να τους κρατήσουμε ασφαλείς και υγιείς. Δίνουμε χώρο και χρόνο στα παιδιά και στους εφήβους να εκφράσουν τα συναισθήματά τους αλλά και τις ανησυχίες τους. Συζητούμε τα συναισθήματα που έχουν τα παιδιά και οι έφηβοι για το γεγονός και τους δίνουμε χρόνο να εκφραστούν. o Ενθαρρύνουμε τα παιδιά και τους εφήβους να μας πούνε τις σκέψεις τους ή τα συναισθήματα τους. o Λέμε ότι όλα τα συναισθήματα επιτρέπονται π.χ. φόβος, λύπη, θυμός. o Βοηθά να χρησιμοποιούμε το γ΄ πρόσωπο για να αισθανθούν ότι κι άλλοι νιώθουν το ίδιο με αυτούς π.χ. «Πολλά παιδιά νιώθουν λύπη» αντί «Εσύ νιώθεις λύπη;». [x] Αν είναι βοηθητικό δίνουμε εμείς παράδειγμα για τον εαυτό μας, π.χ. « Νιώθω κι εγώ το ίδιο...». Παραμένουμε συναισθηματικά διαθέσιμοι Τα παιδιά και οι έφηβοι πιθανότατα να χρειαστούν περισσότερη προσοχή από εμάς αυτό το χρονικό διάστημα και ίσως να θέλουν να μιλήσουν σε μας για τις ανησυχίες, φόβους και τα ερωτήματά τους. Είναι σημαντικό να ξέρουν ότι έχουν ένα άτομο που θα τους ακούσει, που θα είναι διαθέσιμο. Εκφραζόμαστε λεκτικά και τους λέμε ότι τα αγαπάμε, ενώ παράλληλα παρέχουμε και ένα σωματικό χάδι. Οι έφηβοι πιθανότατα να νιώσουν σύγχυση και να αποστασιοποιηθούν. Χωρίς να γίνουμε πιεστικοί, τους δείχνουμε ότι είμαστε διαθέσιμοι και μη απορριπτικοί. Αποφεύγουμε την κριτική Όταν είμαστε σε ένταση, πολλές φορές νιώθουμε την ανάγκη να επιρρίψουμε ευθύνες σε κάποια άτομα ή ομάδες ατόμων. Είναι σημαντικό να αποφύγουμε την κριτική (π.χ., να μην κατηγορήσουμε μια ομάδα ατόμων/εθνικότητα σαν υπεύθυνα για τον ιό, την κυβέρνηση για τις αποφάσεις τους, κ.τ.λ.). Επιβλέπουμε το υλικό και τις ώρες που περνούν τα παιδιά / έφηβοι είτε στο διαδίκτυο ή την τηλεόραση Περιορίζουμε την παρακολούθηση τηλεοπτικών εκπομπών για αυτό το θέμα. Αν πρέπει να παρακολουθήσουν κάτι, παρακολουθούμε μαζί τους για λίγη ώρα και μετά κλείνουμε την τηλεόραση. Αποφεύγουμε να βλέπουμε ξανά και ξανά τα ίδια γεγονότα ή να κάνουμε τις ίδιες συζητήσεις. Εξηγούμε στο παιδί ότι κάποιες πληροφορίες ή ιστορίες που κυκλοφορούν στο διαδίκτυο ή παρουσιάζονται στην τηλεόραση πιθανότατα να βασίζονται σε κουτσομπολιά και ανακρίβειες. Παρουσιάζουμε με ειλικρίνεια και διαφάνεια δεδομένα για τον ιό με τρόπο που είναι κατάλληλος για το ηλικιακό τους επίπεδο. Με τον τρόπο αυτό, θα μειωθούν τα επίπεδα του άγχους τους. Λαμβάνουμε υπόψη ότι όταν τα παιδιά εκτίθενται σε υλικό που δεν είναι κατάλληλο για το αναπτυξιακό τους επίπεδο μπορεί να συγχυστούν, να αγχωθούν αλλά και να πανικοβληθούν. Θυμόμαστε ότι όσο πιο μικρά είναι τα παιδιά, τόσο αυξάνονται οι πιθανότητες για εκδήλωση πανικού. Σιγουρευόμαστε ότι συμμετέχουμε σε ευχάριστες συζητήσεις, δραστηριότητες ή και παιχνίδια με τα παιδιά μας. Προσπαθούμε να διατηρήσουμε όσο πιο φυσιολογική ρουτίνα γίνεται όπου είναι δυνατό! Για παράδειγμα, προσπαθούμε στο σπίτι να διατηρούνται οι βασικές ρουτίνες: δείπνο, μελέτη, ώρα ύπνου κ.τ.λ. χωρίς να είμαστε πιεστικοί. Τα παιδιά πιθανό να μην μπορούν αρχικά να συγκεντρωθούν πολλή ώρα ή να μην μπορούν να κοιμηθούν εύκολα. Συνεχίζουμε κι εμείς τη δική μας ρουτίνα (π.χ. προσέλευση στην εργασία / συνήθειες στο σπίτι). Στην συγκεκριμένη συνθήκη, επειδή έχουν προκύψει έντονες αλλαγές στη ρουτίνα μας, σιγουρευόμαστε ότι θα αναπτύξουμε νέα ρουτίνα για να προσαρμοστούμε στα νέα δεδομένα. Ενισχύουμε τη νέα διαδικτυακή διδασκαλία. Είμαστε υποστηρικτικοί προς τα παιδιά και προς τους εκπαιδευτικούς. Προστατεύουμε τη σωματική υγεία των παιδιών. Το άγχος μπορεί να επηρεάσει την υγεία των παιδιών όπως και στους ενήλικες. Βεβαιωνόμαστε ότι τα παιδιά κοιμούνται καλά, αθλούνται και τρώνε όπως και πριν το γεγονός. Παραθέτουμε τα δεδομένα με ακρίβεια και ειλικρίνεια Όταν δεν δίνονται ακριβή δεδομένα στα παιδιά, η φαντασία τους οργιάζει και δημιουργούν εικόνες που πιθανότατα να είναι πολύ χειρότερες από την πραγματικότητα. Δεν αγνοούμε τις ανησυχίες των παιδιών. Παρουσιάζουμε όμως δεδομένα που θα τους καθησυχάσουν. Τονίζουμε ότι ο συγκεκριμένος ιός φαίνεται να μεταφέρεται όταν κάποιος βρίσκεται σε πολύ κοντινή απόσταση από κάποιον που έχει τον ιό, όταν το άτομο αυτό φταρνιστεί ή βήξει ή όταν αγγίξουμε μια μολυσμένη επιφάνεια ή ένα μολυσμένο αντικείμενο. Τονίζουμε ότι στην παρούσα φάση, περιοριζόμαστε και λαμβάνουμε διάφορα προληπτικά μέτρα ούτως ώστε να αποφύγουμε την συναναστροφή με πιθανούς φορείς του ιού (αν αυτό ευσταθεί). Αναφερόμαστε σε πρωτόγνωρες ρουτίνες που πρέπει να εφαρμόζουμε (π.χ., χρήση μάσκας ή/και γαντιών). Εξηγούμε τα συμπτώματα του ιού (βάσει πάλι του αναπτυξιακού επιπέδου των παιδιών), σύμφωνα με τις οδηγίες που δόθηκαν από το Υπουργείο Υγείας. Αν το παιδί μας ανησυχήσει λόγω του ότι παρουσιάζει κάποιο σύμπτωμα, τότε το ακούμε και το καθησυχάζουμε αν υπερβάλλει, αφού όπως προαναφέρθηκε, τα παιδιά πολλές φορές πιθανότατα να δημιουργήσουν διάφορα σενάρια στο μυαλό τους. Αν νιώσουμε ότι χρειαζόμαστε περισσότερη καθοδήγηση για το θέμα αυτό, επικοινωνούμε με τον παιδίατρο μας, ενώ ακολουθούμε και πάλι τις επιπρόσθετες οδηγίες που δόθηκαν από το Υπουργείο Υγείας. Αν πρόκειται για παιδιά μικρότερης ηλικίας, μπορούμε να διαβάσουμε παραμύθια που έχουν αναπτυχθεί για τον κορωνοϊό, όπως το «Ποιος έκλεψε την Κορόνα μου;» (Συγγραφέας: Ε. Περικλέους, https://paideia-news.com/koinonia/2020/03/26/poioseklepse-tin-korona-moy;-26-3-20/) και «Το όνομά μου είναι Κορονοϊος» (Συγγραφέας: Μ. Molina, https://www.mindheart.co/descargables - Μεταφρασμένο σε διάφορες γλώσσες). Ο κάθε γονιός γνωρίζει τα παιδιά του καλύτερα από τον καθένα. Απαντούμε στα ερωτήματά τους με απλό τρόπο. Αποφεύγουμε: o Την υποτίμηση των συναισθημάτων τους. o Να θεωρούμε ότι θα αντιδράσουν όπως εμείς. o Να τα πιέζουμε να συζητούν. o Να κρίνουμε όσους επηρεάστηκαν από τον ιό μέχρι τώρα. o Να υποσχόμαστε ότι εμείς δε θα επηρεαστούμε από τον ιό. Καλύτερα να λέμε «Κανείς δε ξέρει αν θα επηρεαστεί από τον ιό αλλά λαμβάνουμε τα κατάλληλα προληπτικά μέτρα για να τον αποφύγουμε». Θέσπιση και μοντελοποίηση μέτρων προστασίας και τήρησης κανόνων υγιεινής Ενθαρρύνουμε το παιδί να εφαρμόζει τους κανόνες υγιεινής: o Υπενθυμίζουμε να πλένουν τα χέρια τους προσεκτικά, αφιερώνοντας αρκετό χρόνο. Για να γίνει πιο διασκεδαστική η διαδικασία αυτή, ζητούμε από τα παιδιά να μετρούν μέχρι το 20 ή να τραγουδούν ένα μικρό τραγουδάκι όπως το «Φεγγαράκι μου Λαμπρό» καθώς πλένονται. o Ζητούμε από τα παιδιά να καλύπτουν το πρόσωπό τους με ένα χαρτομάντιλο όταν φταρνίζονται και να πετάνε αμέσως το χαρτομάντιλο στον σκουπιδοτενεκέ, ή να φταρνίζονται ή να βήξουν στον αγκώνα τους. o Διδάσκουμε τα παιδιά μέσα από την καθημερινότητά μας ότι πρέπει να αποφεύγουμε να μοιραζόμαστε ποτά ή φαγητά με άλλα άτομα. Αντιμετωπίζουμε πιθανές αναμενόμενες αντιδράσεις Παραμένουμε κοντά στο παιδί. Η φυσική μας παρουσία θα επιβεβαιώσει τα παιδιά ότι είμαστε εκεί και θα δώσει την ευκαιρία να ελέγξουν την αντίδραση τους. Πολλά παιδιά μπορεί να χρειάζονται πραγματικά φυσική αγκαλιά. Δίνουμε αγκαλιές. Αφήνουμε τα παιδιά να καθίσουν κοντά μας και δίνουμε περισσότερο χρόνο πριν κοιμηθούν για να τα επιβεβαιώσουμε ότι τα αγαπάμε και είναι ασφαλείς. Δεν είμαστε κριτικοί ή δε θυμώνουμε με αντιδράσεις που μπορεί να είναι αναμενόμενες τις πρώτες εβδομάδες. o Αντιμετωπίζουμε με ευαισθησία και ευθύτητα. Δείχνουμε κατανόηση αλλά εφαρμόζουμε τους βασικούς κανόνες που είχαμε και πριν τη συγκεκριμένη συνθήκη. Λέμε στα παιδιά πως επιτρέπεται να αισθάνονται αναστάτωση. Εξηγούμε ότι τα συναισθήματα τους είναι επιτρεπτά όταν τέτοια γεγονότα συμβαίνουν. Αφήνουμε τα παιδιά να πούνε τα συναισθήματα τους και να τα περιγράψουν. Βεβαιώνουμε ότι δεν έκαναν, δεν είπαν ή δεν σκέφτηκαν κάτι που προκάλεσε τη συνθήκη αυτή. Βοηθάμε να απαλλαγούν από πιθανές ενοχές. Βοηθάμε να επεξεργαστούν τη θλίψη, το θυμό και το άγχος τους Πριν τον ύπνο αφιερώνουμε επιπλέον χρόνο για να διαβάσουμε ή να παίξουμε ήσυχα παιχνίδια με τα παιδιά. Αυτές οι δραστηριότητες είναι χαλαρωτικές, στέλνουν το μήνυμα της στενής σχέσης και της ασφάλειας και επιβεβαιώνουν ότι προσπαθούμε να διατηρήσουμε κάποια ρουτίνα. Μπορεί να είναι βοηθητικό για κάποια παιδιά να προσευχηθούν, να γράψουν ένα ποίημα ή να ζωγραφίσουν για την εμπειρία τους. Με αυτό τον τρόπο θα μπορέσουν να εκφράσουν τα συναισθήματα τους. Τηλέφωνα Επικοινωνίας για Εξειδικευμένη βοήθεια: Υπηρεσία Εκπαιδευτικής Ψυχολογίας - 22 800 806 Υπηρεσίες Ψυχικής Υγείας «Νέα Δομή» - 22 378 268 Σημείωση: Λόγω των συνθηκών που επικρατούν στην παρούσα φάση και των αλλαγών στον τρόπο λειτουργίας της Δημόσιας Υπηρεσίας, είναι πιθανόν κατά διαστήματα, οι συγκεκριμένες υπηρεσίες να αδυνατούν να ανταποκριθούν άμεσα τις κλήσεις σας. Απολογούμαστε για την ταλαιπωρία. Δυστυχώς, δεν υπάρχουν σταθερά δεδομένα σε περιόδους κρίσης. Βασικές Πηγές: National Association for School Psychologists (NASP), European School Psychology Center for Training (ESPCT).	http://enimerosi.moec.gov.cy/archeia/1/ypp10769b	ell_Grek	finepdfs_el	9,786
"OPPORTUNITIES4AUTISM\n\nΈνα φάσμα ευκαιριών: εκπαίδευση επαγγελμ(...TRUNCATED)	"https://opportunities4autism.com/wp-content/uploads/2023/03/IO1_Training-curriculum_finalGREEK-4.do(...TRUNCATED)	ell_Grek	finepdfs_el	54,821
"Πολυτονικά στα Windows (XP, Vista & 7)\n\nΑπαραίτητες ενέργειες:\n(...TRUNCATED)	https://stasinos.org/Page/PolytonicGuide.pdf	ell_Grek	finepdfs_el	5,212

End of preview. Expand in Data Studio

This dataset contains Greek language text data from multiple high-quality sources.

Dataset Statistics

Total tokens: ~21.1 billion (GPT-4 tokenizer)
Total records: 5,032,854

Token Distribution

FineWeb2-HQ Greek: 14.6B tokens (68.9%)
FinePDFs-Edu Greek: 5.1B tokens (24.0%)
Wikipedia Greek: 752M tokens (3.6%)
FineWiki Greek: 745M tokens (3.5%)

Dataset Structure

The dataset consists of 4 subsets, each representing a different data source:

finepdfs_el

Files: 1
Size: 4.32 GB
Source: FinePDFs-Edu - Educational PDF content in Greek
Repository: HuggingFaceFW/finepdfs-edu

fineweb_hq_el

Files: 2
Size: 8.68 GB
Source: FineWeb2-HQ - Filtered high-quality Greek web content
Repository: epfml/FineWeb2-HQ

finewiki_el

Files: 1
Size: 0.43 GB
Source: FineWiki - High-quality Greek Wikipedia articles
Repository: HuggingFaceFW/finewiki

wikipedia_el

Files: 1
Size: 0.45 GB
Source: Greek Wikipedia and Wikisource
Snapshots: Wikipedia (20231101.el) + Wikisource (20231201.el)
Repository: wikimedia/wikipedia

Schema

Each record in the dataset contains the following fields:

text (string): The text content
url (string): Source URL of the content
language (string): Language code (always 'el' for Greek)
source (string): Source dataset name (finewiki_el, fineweb_hq_el, finepdfs_el, or wikipedia_el)
token_count (integer): Number of GPT-4 tokens in the text

Usage

Load a specific subset:

from datasets import load_dataset

# Load FineWiki Greek subset
ds = load_dataset("alexliap/high-quality-gr-text", "finewiki_el", split="train")

# Load FineWeb2-HQ Greek subset
ds = load_dataset("alexliap/high-quality-gr-text", "fineweb_hq_el", split="train")

# Access text and token count
print(ds[0]["text"])
print(ds[0]["token_count"])

License

Apache 2.0 (inherits from source datasets)

Code Repository

The code used to build this dataset is available on GitHub: https://github.com/alexliap/high-quality-gr-text

Citation

If you use this dataset, please cite the original sources:

FineWiki: HuggingFaceFW/finewiki
FineWeb2-HQ: epfml/FineWeb2-HQ
FinePDFs-Edu: HuggingFaceFW/finepdfs-edu
Wikipedia: Wikimedia Foundation

Downloads last month: 20

Size of downloaded dataset files:

14.9 GB

Size of the auto-converted Parquet files:

14.9 GB

Number of rows:

5,032,854